What is in this article?
- शालेय प्रकल्प — विज्ञान प्रदर्शन मॉडेल
- मराठी School Project: 44 Models & Charts
- EVS प्रकल्प चार्ट
- कुटुंबवृक्ष, समाजातील मदतनीस आणि वाहतूक चिन्हे
- आरोग्यदायी सवयी आणि संतुलित आहार
- प्राण्यांची घरे आणि पक्ष्यांच्या चोची
- बीज, फुलपाखरू आणि बेडकाचे जीवनचक्र
- पंचेंद्रिये आणि वनस्पतींचे भाग
- पर्यावरण व पाणी संवर्धन
- परिसंस्था, अन्नजाळे आणि अधिवास
- वाळू-खडीचा जलगाळणी नमुना
- कार्बन, नायट्रोजन आणि हरितगृह परिणाम
- हायड्रोपोनिक्स, ठिबक सिंचन आणि शाश्वत शहर
- पावसाचे पाणी साठवण आणि भूजल
- कचरा वर्गीकरण आणि कंपोस्ट
- प्रदूषणाचे प्रकार आणि उपाय
- भूगोल व हवामान मॉडेल्स
- भारताचा नकाशा आणि मान्सून
- भूपट्ट, भूकंप आणि त्सुनामी
- मातीचे थर, नदीची धूप आणि पूर
- हवामान मोजणारी साधी साधने
- सौरमाला व अवकाश विज्ञान
- चंद्राच्या कला आणि ग्रहणे
- आठ ग्रहांचे सौरमालेचे मॉडेल
- तारकासमूह, उपग्रह आणि मंगळ निवास
- गणिताचे मॉडेल व चार्ट
- बीजगणिताचा तराजू आणि निर्देशांक
- संभाव्यता, पास्कल त्रिकोण आणि फिबोनाची
- सममिती, टॅनग्राम आणि वेन आकृती
- पायथागोरस आणि घनाकृतींची जाळी
- अपूर्णांकांचे चाक आणि पट्ट्या
- भौतिकशास्त्र प्रकल्प
- उष्णतेचे संक्रमण आणि प्रसरण
- घनता, पृष्ठताण आणि तरंगणे
- ध्वनी, कंपन आणि अनुनाद
- प्रकाशाचे अपवर्तन आणि न्यूटन चकती
- DC मोटर, जनित्र आणि रोहित्र
- विद्युत परिपथ आणि लॉजिक गेट
- ओहमचा नियम आणि V–I आलेख
- रसायनशास्त्र प्रयोग चित्रे
- विद्युत अपघटन आणि विद्युतलेपन
- अनुमापन आणि कागदी वर्णलेखन
- pH पट्टी आणि नैसर्गिक दर्शक
- जीवशास्त्र व शरीररचना
- पेशी, समविभाजन आणि परासरण
- हृदय, फुफ्फुसे, मूत्रपिंड आणि प्रतिक्षिप्त क्रिया
- रोबोटिक्स व अभियांत्रिकी
- पवनचक्कीतून LED प्रदर्शन
- यांत्रिक हात, विद्युतचुंबक आणि LDR
- गिअर, कॅम, क्रॅंक आणि जलचक्र
- कमान आणि ट्रस पूल
- साधी यंत्रे, तरफ आणि कप्पी
- सिरिंजवर चालणारा द्रवदाबाचा पूल
- इतिहासाचे 3D मॉडेल
- सिंधू संस्कृतीची जलनिस्सारण व्यवस्था
- नागरिकशास्त्र चार्ट
- शालेय निवडणूक आणि मूलभूत हक्क
- सुरक्षितता, पूर्ण चित्रे आणि डाउनलोड
- मराठी FAQ — School Project Ideas
- लहान मुलांसाठी कोणता प्रकल्प सोपा आहे?
- विज्ञान प्रदर्शनासाठी working model कसा निवडावा?
- चित्रांचा वापर कसा करावा?
- सर्व चित्रे डाउनलोड करता येतात का?
- विजेचे प्रयोग घरी करावेत का?
शाळेच्या प्रकल्पासाठी चित्रे, चार्ट आणि मॉडेल्स शोधत असाल, तर हा मराठी Visual Hub उपयोगी ठरेल. येथे इयत्ता पहिलीपासून बारावीपर्यंतच्या विद्यार्थ्यांसाठी 44 वेगवेगळ्या विषयांची चित्रमय यादी आहे. विज्ञान प्रदर्शन, पर्यावरण प्रकल्प, गणित, भूगोल, EVS, Robotics आणि इतिहास यांसाठी कोणता मॉडेल निवडायचा हे समजण्यासाठी प्रत्यक्ष पोस्टर पाहा.
शालेय प्रकल्प — विज्ञान प्रदर्शन मॉडेल
इयत्ता १ ते ५ साठी पंचेंद्रिये, वनस्पतींचे भाग, प्राण्यांची घरे आणि जीवनचक्राचे चार्ट सोपे आहेत. इयत्ता ६ ते ८ मध्ये जलसंधारण, चंद्राच्या कला, भूमिती आणि पर्जन्यमापक उपयुक्त ठरू शकतात. मोठ्या विद्यार्थ्यांनी प्रयोगांची नोंद, आलेख आणि निष्कर्ष असलेले विषय निवडावेत. वर्गाची विभागणी ही मार्गदर्शक सूचना आहे, अधिकृत अभ्यासक्रमाची यादी नाही.
मराठी School Project: 44 Models & Charts
प्रकल्पाची सुरुवात शिक्षकांनी दिलेल्या अटी वाचून करा. फक्त चित्रमय चार्ट हवा आहे की हलणारा working model, हे आधी ठरवा. साहित्याची यादी, बनवण्याची पद्धत आणि मॉडेल कसे कार्य करते याचे दोन-तीन मुद्दे लिहा. कमी खर्चात नीट समजावता येणारा विषय निवडणे अधिक चांगले.
EVS प्रकल्प चार्ट · पर्यावरण व पाणी संवर्धन · भूगोल व हवामान मॉडेल्स · सौरमाला व अवकाश विज्ञान · गणिताचे मॉडेल व चार्ट · भौतिकशास्त्र प्रकल्प · रसायनशास्त्र प्रयोग चित्रे · जीवशास्त्र व शरीररचना · रोबोटिक्स व अभियांत्रिकी · इतिहासाचे 3D मॉडेल · नागरिकशास्त्र चार्ट
EVS प्रकल्प चार्ट
कुटुंबवृक्ष, समाजातील मदतनीस आणि वाहतूक चिन्हे
इयत्ता 1–5 · EVS प्रकल्प चार्ट. नातेसंबंधांच्या रेषा काढा आणि प्रत्येक मदतनीसाचे काम लिहा. रस्त्यावरील चिन्हांचे उदाहरण अधिकृत नमुन्याशी जुळवा.
आरोग्यदायी सवयी आणि संतुलित आहार
इयत्ता 1–5 · EVS प्रकल्प चार्ट. ताटात वेगवेगळे अन्नगट दाखवा. हात धुणे, दात स्वच्छ ठेवणे आणि वयानुसार विश्रांती यांचा रोजच्या जीवनाशी संबंध सांगा.
प्राण्यांची घरे आणि पक्ष्यांच्या चोची
इयत्ता 1–5 · EVS प्रकल्प चार्ट. निवारा आणि अन्नाच्या उदाहरणांवरून तुलना करा. चोचीचा आकार पाहून प्रत्येक पक्षी तेच अन्न खातो असा निष्कर्ष काढू नका.
बीज, फुलपाखरू आणि बेडकाचे जीवनचक्र
इयत्ता 1–5 · EVS प्रकल्प चार्ट. चित्रे योग्य क्रमाने मांडा. पुढच्या टप्प्याकडे बाण दाखवा आणि त्या टप्प्यात नेमका कोणता बदल होतो ते समजावून सांगा.
पंचेंद्रिये आणि वनस्पतींचे भाग
इयत्ता 1–5 · EVS प्रकल्प चार्ट. दिसणे, ऐकणे आणि स्पर्श यांची परिचित उदाहरणे घ्या. पान किंवा रोपट्याशी चित्राची तुलना करून सजीव-निर्जीव फरक स्पष्ट करा.
पर्यावरण व पाणी संवर्धन
परिसंस्था, अन्नजाळे आणि अधिवास
इयत्ता 6–10 · पर्यावरण व पाणी संवर्धन. उत्पादक आणि भक्षक ओळखा. ऊर्जेचे बाण अन्नाकडून ते खाणाऱ्या जीवाकडे दाखवा आणि भिन्न अधिवास वेगळे ठेवा.
वाळू-खडीचा जलगाळणी नमुना
इयत्ता 4–8 · पर्यावरण व पाणी संवर्धन. दिसणारे कण थरांमध्ये कसे अडकतात ते पाहा. गाळलेले पाणी पिण्यास सुरक्षित ठरत नाही; ते फक्त निरीक्षणासाठी ठेवा.
कार्बन, नायट्रोजन आणि हरितगृह परिणाम
इयत्ता 8–12 · पर्यावरण व पाणी संवर्धन. हवा, माती व जीवांमधील पदार्थांचा प्रवास दाखवा. प्रत्येक चक्राचे बाण स्पष्ट करा आणि ऊर्जेशी संबंधित हरितगृह परिणाम स्वतंत्र समजावून सांगा.
हायड्रोपोनिक्स, ठिबक सिंचन आणि शाश्वत शहर
इयत्ता 7–12 · पर्यावरण व पाणी संवर्धन. मुळांपर्यंत पाणी व पोषक घटक कसे पोहोचतात ते दाखवा. बायोगॅसचा स्थिर छेदचित्र नमुना करा; प्रत्यक्ष वायू तयार करू नका.
पावसाचे पाणी साठवण आणि भूजल
इयत्ता 5–9 · पर्यावरण व पाणी संवर्धन. छत, नळी आणि टाकी जोडून पाण्याचा मार्ग दाखवा. साठवण आणि जमिनीत झिरपणे या वेगळ्या प्रक्रिया आहेत.
कचरा वर्गीकरण आणि कंपोस्ट
इयत्ता 4–8 · पर्यावरण व पाणी संवर्धन. ओला, सुका, स्वच्छताविषयक आणि विशेष काळजीचा कचरा वेगळा समजावून सांगा. पुनर्चक्रणासाठी स्थानिक संकलन नियमही तपासा.
प्रदूषणाचे प्रकार आणि उपाय
इयत्ता 4–9 · पर्यावरण व पाणी संवर्धन. हवा, पाणी, आवाज व सूक्ष्मप्लास्टिक यांचे स्रोत वेगळे दाखवा. मोजमापाशिवाय प्रदूषणाची तीव्रता लिहू नका.
भूगोल व हवामान मॉडेल्स
भारताचा नकाशा आणि मान्सून
इयत्ता 5–10 · भूगोल व हवामान मॉडेल्स. सीमांसाठी Survey of India चा अधिकृत नकाशा वापरा. भौतिक प्रदेशांचा नमुना आणि मान्सूनची संकल्पना नकाशाच्या स्रोतापासून वेगळी ओळखा.
भूपट्ट, भूकंप आणि त्सुनामी
इयत्ता 7–12 · भूगोल व हवामान मॉडेल्स. दूर जाणाऱ्या, भिडणाऱ्या आणि सरकणाऱ्या सीमा समजावून सांगा. कागदी इमारत प्रत्यक्ष भूकंपसुरक्षेचे प्रमाणपत्र देत नाही.
मातीचे थर, नदीची धूप आणि पूर
इयत्ता 5–9 · भूगोल व हवामान मॉडेल्स. छेदचित्रावर मातीचे थर दाखवा. नदीत धूप व गाळ साचण्याची ठिकाणे वेगळी ओळखून निरीक्षणे लिहा.
हवामान मोजणारी साधी साधने
इयत्ता 4–8 · भूगोल व हवामान मॉडेल्स. पर्जन्यमापक किंवा पवनदर्शक बनवून नोंदी घ्या. वाऱ्याची दिशा, वेग आणि पावसाचे प्रमाण या स्वतंत्र मोजण्या आहेत.
सौरमाला व अवकाश विज्ञान
चंद्राच्या कला आणि ग्रहणे
इयत्ता 5–9 · सौरमाला व अवकाश विज्ञान. आठ कला क्रमाने लावा. सूर्यग्रहणात चंद्र आणि चंद्रग्रहणात पृथ्वी मध्ये असते; सामान्य कला ही वेगळी प्रक्रिया आहे.
आठ ग्रहांचे सौरमालेचे मॉडेल
इयत्ता 4–8 · सौरमाला व अवकाश विज्ञान. बुधापासून नेपच्यूनपर्यंत योग्य क्रम ठेवा. अंतर व आकार प्रमाणात नसल्याचे सांगा; प्लूटो हा बटुग्रह आहे.
तारकासमूह, उपग्रह आणि मंगळ निवास
इयत्ता 6–12 · सौरमाला व अवकाश विज्ञान. कक्षा व तारकांचे नमुने स्वतंत्र दाखवा. गुरुत्वकूप ही उपमा आणि मंगळावरील निवास ही कल्पनात्मक रचना असल्याचे लिहा.
गणिताचे मॉडेल व चार्ट
बीजगणिताचा तराजू आणि निर्देशांक
इयत्ता 6–10 · गणिताचे मॉडेल व चार्ट. समीकरणाच्या दोन्ही बाजू समान ठेवा. अक्ष, उगमबिंदू आणि बिंदूंचा क्रम लिहिल्याने दोऱ्यांच्या चित्रामागचे गणित समजते.
संभाव्यता, पास्कल त्रिकोण आणि फिबोनाची
इयत्ता 6–10 · गणिताचे मॉडेल व चार्ट. स्पिनरचे खरे निकाल अपेक्षित शक्यतेशी तुलना करा. काही प्रयत्नांचे निष्कर्ष प्रत्येक पुढील फेरीत तसेच येतील असे मानू नका.
सममिती, टॅनग्राम आणि वेन आकृती
इयत्ता 3–8 · गणिताचे मॉडेल व चार्ट. आरसरेषा ओळखा आणि सात तुकड्यांनी आकृती बनवा. सामायिक गुण असलेल्या संचांचा छेद वेन आकृतीत दाखवा.
पायथागोरस आणि घनाकृतींची जाळी
इयत्ता 7–10 · गणिताचे मॉडेल व चार्ट. काटकोन त्रिकोणातील चौरसांच्या क्षेत्रफळांची तुलना करा. कागदी जाळी दुमडून जोडणाऱ्या कडा तपासा.
अपूर्णांकांचे चाक आणि पट्ट्या
इयत्ता 3–7 · गणिताचे मॉडेल व चार्ट. समान आकाराच्या पूर्ण भागाचे समसमान तुकडे करा. अर्धा, तृतीयांश आणि चतुर्थांश तुलना करताना मूळ आकार बदलू नका.
भौतिकशास्त्र प्रकल्प
उष्णतेचे संक्रमण आणि प्रसरण
इयत्ता 7–10 · भौतिकशास्त्र प्रकल्प. वहन, संवहन आणि प्रारण यांची स्वतंत्र उदाहरणे द्या. उष्णता वापरणारा प्रयोग शिक्षकांच्या देखरेखीखालीच करा.
घनता, पृष्ठताण आणि तरंगणे
इयत्ता 6–9 · भौतिकशास्त्र प्रकल्प. द्रवांचे थर आणि तरंगणाऱ्या वस्तूंचे निरीक्षण नोंदवा. दिसणाऱ्या आकारावरूनच निकाल ठरवू नका.
ध्वनी, कंपन आणि अनुनाद
इयत्ता 6–10 · भौतिकशास्त्र प्रकल्प. वारंवारता व आयाम वेगळे समजवा. ट्युनिंग फोर्कचा वापर करताना कानाजवळ मोठा आवाज निर्माण करू नका.
प्रकाशाचे अपवर्तन आणि न्यूटन चकती
इयत्ता 7–10 · भौतिकशास्त्र प्रकल्प. किरणांची दिशा आणि निरीक्षणे लिहा. रंगीत चकतीचे फिरणे व माध्यम बदलल्यावर प्रकाश वाकणे यांचे निष्कर्ष स्वतंत्र ठेवा.
DC मोटर, जनित्र आणि रोहित्र
इयत्ता 9–12 · भौतिकशास्त्र प्रकल्प. ऊर्जांतर आणि बदलत्या चुंबकीय फ्लक्सची भूमिका तुलना करा. शिक्षकमान्य कमी-दाबाची किट किंवा लेबल असलेले चित्र वापरा.
विद्युत परिपथ आणि लॉजिक गेट
इयत्ता 7–12 · भौतिकशास्त्र प्रकल्प. एकसर व समांतर जोडणीतील मार्ग वाचा. स्विचचे चिन्ह, इनपुट आणि सत्यता सारणी यांची उदाहरणांसह जुळवणी करा.
ओहमचा नियम आणि V–I आलेख
इयत्ता 9–12 · भौतिकशास्त्र प्रकल्प. अॅमीटर एकसर आणि व्होल्टमीटर समांतर का जोडतात ते सांगा. खऱ्या मापनांसह अक्ष, एकके आणि उतार लिहा.
रसायनशास्त्र प्रयोग चित्रे
विद्युत अपघटन आणि विद्युतलेपन
इयत्ता 9–12 · रसायनशास्त्र प्रयोग चित्रे. इलेक्ट्रोड आणि धारेची भूमिका समजून घ्या. रासायनिक किंवा अन्नभेसळ चाचण्या प्रशिक्षित शिक्षकांच्या देखरेखीशिवाय करू नका.
अनुमापन आणि कागदी वर्णलेखन
इयत्ता 9–12 · रसायनशास्त्र प्रयोग चित्रे. उपकरणांची नावे आणि रंग वेगळे होण्याचे कारण लिहा. रसायने हाताळण्याची व मापन वाचण्याची सुरक्षित पद्धत आधी शिका.
pH पट्टी आणि नैसर्गिक दर्शक
इयत्ता 6–9 · रसायनशास्त्र प्रयोग चित्रे. आम्ल, आम्लारी आणि दर्शकांचे रंग तुलना करा. शिक्षकांनी निवडलेले सुरक्षित नमुने घ्या; रंग म्हणजे अचूक सांद्रता नव्हे.
जीवशास्त्र व शरीररचना
पेशी, समविभाजन आणि परासरण
इयत्ता 8–12 · जीवशास्त्र व शरीररचना. वनस्पती व प्राणिपेशींची तुलना करा. विभाजनाचे टप्पे क्रमाने ठेवा आणि बटाट्यातील प्रत्यक्ष बदल नोंदवा.
हृदय, फुफ्फुसे, मूत्रपिंड आणि प्रतिक्षिप्त क्रिया
इयत्ता 7–12 · जीवशास्त्र व शरीररचना. रक्ताचा मार्ग आणि अवयवांचे भाग स्पष्ट करा. बाटलीतील श्वसन मॉडेल वास्तविक शरीरापेक्षा कुठे वेगळे आहे ते सांगा.
रोबोटिक्स व अभियांत्रिकी
पवनचक्कीतून LED प्रदर्शन
इयत्ता 7–10 · रोबोटिक्स व अभियांत्रिकी. वाऱ्यापासून फिरणे आणि जनित्रातून प्रकाश हा ऊर्जाप्रवास दाखवा. LED ची ध्रुवता आणि प्रवाहमर्यादा शिक्षकांकडून तपासून घ्या.
यांत्रिक हात, विद्युतचुंबक आणि LDR
इयत्ता 7–12 · रोबोटिक्स व अभियांत्रिकी. दोऱ्याने बोट वाकणे, कॉइलचे चुंबकत्व आणि प्रकाशसंवेदन या भिन्न कल्पना आहेत. हलके भार व सुरक्षित कमी-दाबाची साधने निवडा.
गिअर, कॅम, क्रॅंक आणि जलचक्र
इयत्ता 7–12 · रोबोटिक्स व अभियांत्रिकी. इनपुट-आउटपुट गती ओळखा. दातांच्या संख्येवरून गुणोत्तर समजावून फिरती व पुढे-मागे होणारी गती तुलना करा.
कमान आणि ट्रस पूल
इयत्ता 5–10 · रोबोटिक्स व अभियांत्रिकी. समान साहित्य व अंतर वापरून लहान पूल तुलना करा. हलक्या भारातून निरीक्षण घ्या; एक रचना नेहमी सर्वोत्तम नसते.
साधी यंत्रे, तरफ आणि कप्पी
इयत्ता 4–8 · रोबोटिक्स व अभियांत्रिकी. रोजच्या वस्तूंमधून सहा प्रकार ओळखा. आधारबिंदू, भार व प्रयत्न लिहा आणि भार धरणाऱ्या दोरीच्या शाखा मोजा.
सिरिंजवर चालणारा द्रवदाबाचा पूल
इयत्ता 6–10 · रोबोटिक्स व अभियांत्रिकी. सुईविरहित सिरिंज आणि पाण्याने दाब कसा पोहोचतो ते दाखवा. हलका डेक सावकाश हलवा आणि बोटे बिजागरीपासून दूर ठेवा.
इतिहासाचे 3D मॉडेल
सिंधू संस्कृतीची जलनिस्सारण व्यवस्था
इयत्ता 6–10 · इतिहासाचे 3D मॉडेल. रस्ते, घरे आणि झाकलेल्या नाल्यांचा संबंध दाखवा. आजच्या साहित्याने केलेल्या पुनर्रचनेला मूळ ऐतिहासिक दृश्य म्हणू नका.
नागरिकशास्त्र चार्ट
शालेय निवडणूक आणि मूलभूत हक्क
इयत्ता 6–10 · नागरिकशास्त्र चार्ट. गुप्त मतपत्रिकेसह मतदानाचे टप्पे मांडा. संविधानातील हक्क स्वतंत्र चार्टवर दाखवा आणि उपक्रम निष्पक्ष ठेवा.
सुरक्षितता, पूर्ण चित्रे आणि डाउनलोड
रसायने, विजेचे सॉकेट आणि तीक्ष्ण वस्तू वापरताना शिक्षकांची देखरेख आवश्यक आहे. वाळू-खडीच्या पाणी फिल्टरमधून निघालेले पाणी पिण्यास सुरक्षित असल्याचे गृहीत धरू नका. पूर्ण फोटो आणि उपलब्ध डाउनलोड पर्यायांसाठी मूळ मार्गदर्शक लेख उघडा.
मराठी FAQ — School Project Ideas
लहान मुलांसाठी कोणता प्रकल्प सोपा आहे?
पंचेंद्रिये, बियांचे अंकुरण आणि प्राण्यांची घरे यांचे चार्ट सुरुवातीस चांगले आहेत.
विज्ञान प्रदर्शनासाठी working model कसा निवडावा?
एकच स्पष्ट संकल्पना दाखवणारा सुरक्षित आणि वारंवार चालणारा मॉडेल निवडा.
चित्रांचा वापर कसा करावा?
मूळ लेखातील पोस्टर पाहून स्वतःच्या शब्दांत लेबल्स लिहा.
सर्व चित्रे डाउनलोड करता येतात का?
प्रत्येक मूळ लेखातील प्रत्यक्ष image-view आणि डाउनलोड पर्याय तपासा.
विजेचे प्रयोग घरी करावेत का?
शिक्षकांच्या देखरेखीशिवाय धोकादायक प्रयोग करू नका.

Share Your Opinion
Comments are closed on this post.