What is in this article?
- ਟਾਕਰੀ ਲਿਪੀ ਅੱਖਰਮਾਲਾ ਚਾਰਟ: ਡੋਗਰੀ-ਪਹਾੜੀ ਅੱਖਰ, ਅੰਕ ਅਤੇ Unicode — ਮੁੱਖ ਜਾਣਕਾਰੀ
- ਤਸਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਅੱਖਰਮਾਲਾ
- ਟਾਕਰੀ ਲਿਪੀ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ?
- ਟਾਕਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਦਾ ਵਿਚਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਬੰਧ
- ਟਾਕਰੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਡੋਗਰਾ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ?
- ਅੱਖਰਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸਵਰ, ਵਿਅੰਜਨ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾਵਾਂ
- ਪੁਰਾਣੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਅੱਖਰ ਕਿਉਂ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਲੱਗਦੇ ਹਨ?
- ਟਾਕਰੀ ਦੇ ਅੰਕ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗਿਣਤੀਆਂ
- Unicode U+11680–U+116CF ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਮਝੋ
- ਪੁਰਾਣੇ ਡੋਗਰੀ ਜਾਂ ਪਹਾੜੀ ਕਾਗਜ਼ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਦੇ ਕਦਮ
- ਟਾਕਰੀ, ਗੁਰਮੁਖੀ ਅਤੇ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ
- ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲਈ ਸਹੀ ਟਾਕਰੀ chart ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ?
- ਲਿਪੀ ਦਾ ਦੁਬਾਰਾ ਅਧਿਐਨ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
- ਲੋਕ ਅੱਗੇ ਕਿਹੜੇ keywords ਖੋਜ ਸਕਦੇ ਹਨ?
- ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
- ਟਾਕਰੀ ਲਿਪੀ ਕਿੱਥੇ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ?
- ਟਾਕਰੀ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ?
- ਟਾਕਰੀ ਦਾ Unicode block ਕੀ ਹੈ?
- ਕੀ ਟਾਕਰੀ ਤੇ ਡੋਗਰਾ ਇੱਕੋ ਹਨ?
- ਕੀ ਟਾਕਰੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅੰਕ ਹਨ?
- ਪੁਰਾਣੇ ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਲਿਖਤ chart ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
- ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਨਤੀਜਾ
ਸਿੱਧਾ ਜਵਾਬ: ਟਾਕਰੀ ਜਾਂ ਟਾਂਕਰੀ ਪੱਛਮੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਲਿਪੀ ਹੈ। ਡੋਗਰੀ, ਚੰਬਿਆਲੀ ਅਤੇ ਕਈ ਪਹਾੜੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਰੂਪ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਸੱਜੇ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ Unicode block U+11680–U+116CF ਹੈ। ਟਾਕਰੀ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਗੁਰਮੁਖੀ, ਸ਼ਾਰਦਾ ਜਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਡੋਗਰਾ ਲਿਪੀ ਸਮਝਣਾ ਗਲਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਗਾਈਡ ਵਿੱਚ chart, ਸਵਰ-ਵਿਅੰਜਨ, ਅੰਕ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਲਿਖਤ ਪੜ੍ਹਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਸਮਝਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਅੱਪਡੇਟ: 20 ਨਵੰਬਰ 2026। ਚਿੱਤਰ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਅਸਲੀ manuscript ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਾਪੀ ਨਹੀਂ।
ਟਾਕਰੀ ਲਿਪੀ ਅੱਖਰਮਾਲਾ ਚਾਰਟ: ਡੋਗਰੀ-ਪਹਾੜੀ ਅੱਖਰ, ਅੰਕ ਅਤੇ Unicode — ਮੁੱਖ ਜਾਣਕਾਰੀ
| ਖੇਤਰ | ਜੰਮੂ, ਹਿਮਾਚਲ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿਮਾਲਿਆ |
|---|---|
| ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ | ਡੋਗਰੀ, ਚੰਬਿਆਲੀ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਬੋਲੀਆਂ |
| ਲਿਖਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ | ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਸੱਜੇ |
| Unicode Block | U+11680–U+116CF |
| ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਸ਼ਤਾ | ਸ਼ਾਰਦਾ ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ |
| ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ | ਡੋਗਰਾ ਅਤੇ ਟਾਕਰੀ ਵੱਖ Unicode ਲਿਪੀਆਂ ਹਨ |
ਤਸਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਅੱਖਰਮਾਲਾ



ਟਾਕਰੀ ਲਿਪੀ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ?
ਟਾਕਰੀ ਇੱਕ writing system ਹੈ, ਕਿਸੇ ਇਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ। ਪੁਰਾਣੇ ਚੰਬਾ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਲਿਖਤ-ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਡੋਗਰੀ ਅਤੇ ਚੰਬਿਆਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਹੋਰ ਪਹਾੜੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਪੱਤਰਾਂ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਹਨ। ‘Takri alphabet PDF’ ਲੱਭਦੇ ਵੇਲੇ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ chart ਕਿਸ ਇਲਾਕੇ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੱਖਰ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ modern font ਹਰ ਪੁਰਾਣੇ ਹੱਥ ਦੀ ਲਿਖਤ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ।
ਟਾਕਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਦਾ ਵਿਚਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਬੰਧ
Unicode Standard ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਟਾਕਰੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਸ਼ਾਰਦਾ ਲਿਪੀ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਪ ਨਜ਼ਰ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਦੋਵੇਂ ਲਿਪੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ code point ਨਾਲ ਲਿਖਣਾ ਨਹੀਂ। ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਖਣ ਦੇ ਢੰਗ ਬਦਲਦੇ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਾਗਜ਼ ਦਾ ਅੱਖਰ ਕਿਸੇ ਚਾਰਟ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਜਾਪੇ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਅੱਖਰ ਵੀ ਚੈੱਕ ਕਰੋ। ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਘੁੰਮਾਅ ਜਾਂ ਲਕੀਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਲਿਪੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਪੱਕੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਟਾਕਰੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਡੋਗਰਾ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ?
ਡੋਗਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਟਾਕਰੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਥਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਅੱਜ ਜਿਸ ਡੋਗਰਾ ਲਿਪੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ Unicode ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਉੱਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਡੋਗਰਾ ਦੀ ਮਿਆਰੀ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹੱਤਵ ਮਿਲਿਆ। ਡੋਗਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੁਣ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ‘Dogri letters chart’ ਖੋਜਣ ਵੇਲੇ ਟਾਕਰੀ, ਡੋਗਰਾ ਅਤੇ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਾਫ਼ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇੱਕੋ chart ਵਿੱਚ ਤਿੰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਰ-ਸ਼ਕਲਾਂ ਰਲਾਉਣ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਗਲਤ ਪਛਾਣ ਸਿੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅੱਖਰਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸਵਰ, ਵਿਅੰਜਨ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾਵਾਂ
ਟਾਕਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ abugida ਲਿਪੀ ਹੈ। ਵਿਅੰਜਨ ਨਾਲ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਵਰ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਮਾਤਰਾ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਦਲਦੀ ਹੈ। ਅਲੱਗ ਸਵਰ ਅਤੇ ਵਿਅੰਜਨ ਨਾਲ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਇੱਕੋ ਕਿਸਮ ਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਚੰਗਾ ਚਾਰਟ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਰੋਮਨ A to Z ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਅੱਖਰ ਲਾਉਣਾ ਅਸਲੀ ਅੱਖਰਮਾਲਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਮੂਲ ਅੱਖਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸਿੱਖੋ, ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਰਾ ਵਾਲੇ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਵੇਖੋ।
ਪੁਰਾਣੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਅੱਖਰ ਕਿਉਂ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਲੱਗਦੇ ਹਨ?
ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰੀ ਕਾਗਜ਼ ਤੇ ਘਰ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਚਿੱਠੀ ਦੀ ਲਿਖਤ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਲਿਖਾਰੀ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ, ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਹਾਲਤ, ਕਲਮ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੀ ਟਾਕਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਅੱਖਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਦਿੱਖਾਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਪੋਸਟਰ ਦੇ ਸਾਫ਼ ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਅਸਲੀ manuscript ਦਾ ਅੱਖਰ ਨਾ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਕਲੀ ਨਾ ਕਹੋ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਏ ਗਏ ਨਾਮ, ਤਾਰੀਖ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਵੇਖੋ। ਫਿਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਚਾਰਟ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਸਰੋਤਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰੋ।
ਟਾਕਰੀ ਦੇ ਅੰਕ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗਿਣਤੀਆਂ
ਟਾਕਰੀ ਦੇ Unicode block ਵਿੱਚ ਅੰਕਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ code points ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਸਬੰਧਤ ਲਿਪੀ ਦੇ ਅੰਕ ਇੱਕੋ ਨਿਯਮ ਨਾਲ encode ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਕਿਸੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਅੰਕ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਅੱਜ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਜਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਰੂਪ ਲਗਾ ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ। ਪੁਰਾਣੇ ਮਾਪ, ਰਕਮਾਂ ਅਤੇ ਕੈਲੰਡਰ ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਰੂਪ Unicode ਨਾਲ ਚੈੱਕ ਕਰੋ। ਜੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਅੰਕ ਦਾ ਅਰਥ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਨੁਮਾਨ ਵਜੋਂ ਹੀ ਦਰਜ ਕਰੋ।
Unicode U+11680–U+116CF ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਮਝੋ
Unicode ਉਹ standard ਹੈ ਜੋ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜਾ character ਕਿਹੜੀ ਲਿਪੀ ਦਾ ਹੈ। ਟਾਕਰੀ ਲਈ U+11680 ਤੋਂ U+116CF ਤੱਕ ਇੱਕ block ਹੈ, ਪਰ ਹਰ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਵਿਅੰਜਨ ਮੰਨਣਾ ਗਲਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੱਖਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਾਤਰਾ, ਅੰਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ Android ਤੇ ਟਾਕਰੀ ਦੇ ਅੱਖਰ ਖਾਲੀ ਡੱਬੇ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ font ਜਾਂ shaping ਦੀ support ਨਾ ਹੋਣਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। PDF ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਤਸਵੀਰ ਦੇ ਨਾਲ searchable Unicode text ਰੱਖਣਾ ਹੋਰ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣੇ ਡੋਗਰੀ ਜਾਂ ਪਹਾੜੀ ਕਾਗਜ਼ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਦੇ ਕਦਮ
ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰੇ ਪੰਨੇ ਦੀ ਸਾਫ਼ ਤਸਵੀਰ ਲਵੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੋਹਰ, ਹਾਸ਼ੀਆ, ਸਿਰਲੇਖ ਅਤੇ ਅੰਕ ਵੀ ਦਿਸਣ। ਫਿਰ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਪਤਾ ਕਰੋ; ਚੰਬਾ ਦੇ ਕਾਗਜ਼ ਲਈ ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋਣਗੇ। ਇੱਕ-ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਅਸਪਸ਼ਟ ਅੱਖਰਾਂ ਤੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਓ। ਕਿਸੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਸਿਰਫ਼ sound similarity ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਨਾ ਕਰੋ। ਜ਼ਮੀਨ, ਵਿਰਾਸਤ ਜਾਂ ਰਕਮ ਵਾਲੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਸਾਵਧਾਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਮਾਹਿਰ ਤੋਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲੈਣਾ ਠੀਕ ਰਸਤਾ ਹੈ।
ਟਾਕਰੀ, ਗੁਰਮੁਖੀ ਅਤੇ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ
ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠਕ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖਾ ਫ਼ਰਕ ਲਿਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਗੁਰਮੁਖੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਲਿਪੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਹਿੰਦੀ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਡੋਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਟਾਕਰੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ੀਟਲ character inventory ਹੈ। ਜੇ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਉਚਾਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੀਏ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਉਚਾਰਨ ਇੱਕ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਦੋ glyphs ਦੀ encoding ਇੱਕ ਨਹੀਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀ। ਇਕੱਠੇ chart ਵਿੱਚ ਹਰ ਕਾਲਮ ਉੱਤੇ ਸਹੀ ਲਿਪੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲਈ ਸਹੀ ਟਾਕਰੀ chart ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ?
ਇੱਕ ਪੰਨੇ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਟਾਕਰੀ ਦਾ ਨਾਮ, ਖੇਤਰ, ਲਿਖਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ Unicode block ਦਿਓ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵਰ, ਵਿਅੰਜਨ, ਮਾਤਰਾਵਾਂ, ਅੰਕ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸੌਖੇ ਉਦਾਹਰਨ ਵੱਖ ਲਿਖੋ। ਅੱਖਰ ਵੱਡੇ ਰੱਖੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਛੋਟੀ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਮਾਤਰਾ ਜਾਂ ਨੁਕਤਾ ਗੁੰਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤਸਵੀਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਨਵੀਂ illustration ਨੂੰ ਉਹੀ ਕਹੋ। ਫ਼ੋਨ ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼ ਦੋਹਾਂ ਤੇ ਅੰਤਿਮ PDF ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਵੇਖੋ। ਇਹ ਪਰੀਖਿਆ, school project ਅਤੇ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਸਿੱਖਣ ਤਿੰਨਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਲਿਪੀ ਦਾ ਦੁਬਾਰਾ ਅਧਿਐਨ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਲਿਪੀਆਂ ਨਾਲ ਘਰਾਂ, ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਲਿਖਤੀ ਯਾਦ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਟਾਕਰੀ ਦਾ Unicode support ਆਉਣ ਨਾਲ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਲਿਖਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ font ਨਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਲਿਖਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਉਸ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਮੂਨੇ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਨਵੇਂ charts ਪੁਰਾਣੀ ਲਿਖਤ ਦੀ ਇਕ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਸ਼ਕਲ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਹਰ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਹੱਦ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਸਹੀ ਇਤਿਹਾਸ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਅੱਗੇ ਕਿਹੜੇ keywords ਖੋਜ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਸੰਭਾਵੀ ਸਵਾਲ ਹਨ ‘Takri script alphabet in Punjabi’, ‘ਟਾਕਰੀ ਲਿਪੀ ਅੱਖਰਮਾਲਾ PDF’, ‘ਟਾਕਰੀ ਦੇ ਅੰਕ’, ‘Dogri Takri vs Dogra’, ‘Chambeali letters chart’ ਅਤੇ ‘Takri font for Android’। ਇਹ ਪਾਠਕ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਅਗਲੇ search ideas ਹਨ; ਇਹਨਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਬਣਾਵਟੀ search volume ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਲਤੀ ਟਾਕਰੀ ਅਤੇ ਡੋਗਰਾ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸਬੂਤ ਮਿਲਾ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਮਿਲਿਆ ਸੋਹਣਾ graphic ਕਿਸੇ ਅਸਲੀ ਪੁਰਾਤਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਟਾਕਰੀ ਲਿਪੀ ਕਿੱਥੇ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ?
ਪੱਛਮੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਡੋਗਰੀ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਲਿਖਤਾਂ ਲਈ।
ਟਾਕਰੀ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ?
ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਸੱਜੇ।
ਟਾਕਰੀ ਦਾ Unicode block ਕੀ ਹੈ?
U+11680–U+116CF।
ਕੀ ਟਾਕਰੀ ਤੇ ਡੋਗਰਾ ਇੱਕੋ ਹਨ?
ਨਹੀਂ, ਨੇੜੇ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ ਪਰ ਵੱਖ encoding ਹੈ।
ਕੀ ਟਾਕਰੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅੰਕ ਹਨ?
ਹਾਂ, ਇਸ ਦੇ Unicode block ਵਿੱਚ ਅੰਕਾਂ ਦੇ character ਹਨ।
ਪੁਰਾਣੇ ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਲਿਖਤ chart ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਲਿਖਾਰੀ, ਸਮਾਂ, ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਵਰਤੇ ਸਮਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਅੱਖਰ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਨਤੀਜਾ
ਅੱਖਰਾਂ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ Unicode ਦੀ ਜਾਂਚ Unicode Standard — Historic South Asian Scripts ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦਾ ਪੱਕਾ ਅਰਥ ਕੱਢਣ ਲਈ ਅਸਲੀ ਪੰਨੇ ਅਤੇ ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

Share Your Opinion
Comments are closed on this post.