ਪੀਐਮ ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਪੈਸਾ ਕਿਉਂ ਰੁਕਿਆ? ਸਟੇਟਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਧਾਰ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ

ਪੀਐਮ ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਪੈਸਾ ਕਿਉਂ ਰੁਕਿਆ? ਸਟੇਟਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਧਾਰ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ

ਕੀ ਪੀਐਮ ਕਿਸਾਨ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਤੁਹਾਡੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਆਈ ਹੈ? ਅਜਿਹਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਗੁਆਂਢੀ ਨੂੰ ਕਿਸ਼ਤ ਮਿਲ ਗਈ ਹੋਵੇ ਪਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਵਾਰ-ਵਾਰ eKYC ਕਰਵਾਉਣ ਜਾਂ ਨਵਾਂ ਅਰਜ਼ੀ ਭਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਪਣੇ ਸਟੇਟਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਮੱਸਿਆ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਸਤਿਆਪਨ (Land Seeding) ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਇਸਨੂੰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬੈਂਕ ਮੈਪਿੰਗ ਦੀ ਦਿੱਕਤ ਸਿਰਫ਼ ਪਟਵਾਰੀ ਕੋਲ ਜਾਣ ਨਾਲ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰਾਂਗੇ।

ਆਪਣਾ ‘Know Your Status’ ਕਿਵੇਂ ਚੈੱਕ ਕਰੀਏ?

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, PM-KISAN ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ pmkisan.gov.in ‘ਤੇ ਜਾਓ ਅਤੇ ‘Farmers Corner’ ਵਿੱਚੋਂ ‘Know Your Status’ ਵਿਕਲਪ ਚੁਣੋ। ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਮੰਗਿਆ ਗਿਆ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ, ਕੈਪਚਾ ਅਤੇ OTP (One Time Password) ਦਰਜ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਹੀ ‘Know Your Registration Number’ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਵਰਤੋ। ਧਿਆਨ ਰਹੇ ਕਿ ਸਕ੍ਰੀਨ ਅਤੇ ਸਤਿਆਪਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਿਖਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ।

ਤੁਹਾਨੂੰ eKYC, Land Seeding, Aadhaar/Bank Seeding ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਕਿਸ਼ਤ ਦੀ Payment Information ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਤਾਰੀਖ ਸਮੇਤ ਨੋਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ‘Yes’ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਬਾਕੀ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਸਵੈ-ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਦਰਜ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਦੀ ਕਿਸ਼ਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੱਖਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ‘Account Credited’, ‘Bank Name’, ‘UTR’ ਅਤੇ ‘Credited on’ ਵਰਗੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੋ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ਾਟ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਆਧਾਰ, ਖਾਤਾ ਨੰਬਰ, ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ।

eKYC ਨਾ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅਧੂਰੀ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਕੀ ਕਰੀਏ?

ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ‘eKYC’ ਸਟੇਟਸ ‘No’ ਜਾਂ ‘Incomplete’ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਪੈਣਗੇ। PM-KISAN ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ OTP, ਅਧਿਕਾਰਤ ਕੇਂਦਰ ‘ਤੇ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ (Biometric) ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਵਿੱਚ ਫੇਸ-ਅਥੈਂਟੀਕੇਸ਼ਨ (Face Authentication) ਵਰਗੇ ਵਿਕਲਪ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।

• OTP ਰਾਹੀਂ: ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਆਧਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਮੋਬਾਈਲ OTP ਅਤੇ ਆਧਾਰ OTP ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਚੀਜ਼ ਨਾ ਸਮਝੋ। ਜੇਕਰ OTP ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਨੰਬਰ, ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ‘ਤੇ ਆ ਰਹੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ। ਲਗਾਤਾਰ ਨਵੇਂ OTP ਮੰਗਦੇ ਨਾ ਰਹੋ।
• ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਜਾਂ ਫੇਸ ਅਥੈਂਟੀਕੇਸ਼ਨ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਆਧਾਰ-ਲਿੰਕਡ ਮੋਬਾਈਲ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਅਧਿਕਾਰਤ CSC (Common Service Centre) / ਸਟੇਟ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ ‘ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਵਿਕਲਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਫੇਸ ਅਥੈਂਟੀਕੇਸ਼ਨ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਵੀ ਪੁੱਛ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਕਿਸੇ ਵੀ WhatsApp APK (ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ) ਤੋਂ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਨਾ ਕਰੋ।

ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ‘ਤੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਰਸੀਦ (Acknowledgement) ਮਿਲੇਗੀ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਸਥਿਤੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜੇਕਰ CSC ਸੇਵਾ ਲਈ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਫੀਸ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਰਸੀਦ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ। ਕਿਸ਼ਤ ਨਿਕਲਵਾਉਣ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨਾ ਦਿਓ। ਯਾਦ ਰੱਖੋ, eKYC ਹੋ ਜਾਣਾ ਦੂਜੀ ਲੰਬਿਤ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਸੇਡਿੰਗ (Land Seeding) ਜਾਂ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਪੈਂਡਿੰਗ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?

ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸਟੇਟਸ ਵਿੱਚ ‘Land Seeding No’, ‘Verification Pending’ ਜਾਂ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ (Objection) ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਸਤਿਆਪਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

• ਸਥਾਨਕ ਦਫ਼ਤਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ: ਆਪਣੇ ਬਲਾਕ/ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ PM-KISAN ਨੋਡਲ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਾਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਦਿਖਾਓ।
• ਰਿਕਾਰਡ ਸੁਧਾਰ: ਜੇਕਰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਐਂਟਰੀ ਜਾਂ ਨਾਮਾਤਰਨ (Mutation) ਗਲਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਬੰਧਤ ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਟਵਾਰੀ ਜਾਂ ਲੇਖਪਾਲ, ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਰਿਕਾਰਡ ਸੁਧਾਰ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
• ਲੋੜੀਂਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ, ਉਪਲਬਧ ਜ਼ਮੀਨੀ ਰਿਕਾਰਡ, ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ/ਨਾਮਾਤਰਨ ਦੀ ਰਸੀਦ ਲੈ ਕੇ ਜਾਓ।
• ਪੁੱਛੋ: ਇਹ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ‘ਕਿਹੜਾ ਫੀਲਡ ਜਾਂ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਪੈਂਡਿੰਗ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਕੌਣ ਠੀਕ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਕੀ ਸੁਧਾਰ PM-KISAN ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ?’

ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਕਾਗਜ਼ਾਤ ਸਹੀ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਅਪਡੇਟ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜੇਕਰ ‘Ineligible’, ‘Duplicate’ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ‘Exclusion’ ਦਾ ਇਤਰਾਜ਼ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛੋ। PM-KISAN ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਾਤਰਤਾ (Eligibility) ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ/ਬੇਦਖਲੀ (Family/Exclusion) ਦੇ ਨਿਯਮ ਹਨ; ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸਾਨ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਖੇਤੀ ਕਰਨਾ ਹਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੇਕਰ ਇਤਰਾਜ਼ ਗਲਤ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਬੂਤਾਂ ਸਮੇਤ ਸਮੀਖਿਆ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰੋ। ਇਸਨੂੰ ਬਾਈਪਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਦੂਜੀ ਪਛਾਣ ਜਾਂ ਨਵਾਂ ਡੁਪਲੀਕੇਟ ਅਰਜ਼ੀ ਨਾ ਬਣਾਓ।

ਆਧਾਰ-ਬੈਂਕ ਸੀਡਿੰਗ (Aadhaar Bank Seeding) ਨਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਬੈਂਕ ਕਹੇ ਆਧਾਰ ਜੁੜਿਆ ਹੈ?

ਕਈ ਵਾਰ ਬੈਂਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਆਧਾਰ ਦਰਜ ਹੋਣਾ ਅਤੇ DBT (Direct Benefit Transfer) ਲਈ NPCI (National Payments Corporation of India) ਮੈਪਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਹੀ ਹੋਣਾ, ਦੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਜਾਂਚਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

• ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ: ਆਪਣੀ ਬੈਂਕ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਆਧਾਰ ਸੀਡਿੰਗ ਅਤੇ NPCI ਮੈਪਿੰਗ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਕੀ ਹੈ, DBT ਕਿਸ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਮੈਪਡ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਰੱਦ (Rejection) ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
• NPCI ਸੇਵਾ ਦੀ ਜਾਂਚ: NPCI ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ‘Consumer → Bharat Aadhaar Seeding Enabler (BASE)’ ਰਾਹੀਂ ਉਪਲਬਧ ਮੈਪਿੰਗ-ਸਟੇਟਸ ਸੇਵਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੇਵਾ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ (Authentication) ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੇਖੋ।
• ਸਾਵਧਾਨੀ: ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ‘DBT Check’ ਪੇਜ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਆਧਾਰ ਨੰਬਰ ਨਾ ਭਰੋ। ਅਧਿਕਾਰਤ ਬੈਂਕ/UIDAI ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਦੀ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
• ਦੂਜਾ ਬੈਂਕ: ਜੇਕਰ ਮੈਪਿੰਗ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਵੀ ਦੇਖੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਖਾਤਾ ਬੰਦ, ਨਿਸ਼ਕਿਰਿਆ (Inactive) ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਪਾਬੰਦੀ (Restriction) ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੁੱਛੋ।
• ਪੁਸ਼ਟੀ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਬੇਨਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਰੈਫਰੈਂਸ ਨੰਬਰ ਲਓ ਅਤੇ ਸਫਲ ਅਪਡੇਟ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ: eKYC, ਜ਼ਮੀਨ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਬੈਂਕ/NPCI ਮੈਪਿੰਗ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਮ ਹਨ। ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਸੁਧਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਕੀ ਸਟੇਟਸ ਵੀ ਦੇਖੋ। ਕਿਸੇ ਇੱਕ ‘Yes’ ਨਾਲ ਹਰ ਪਿਛਲੀ ਕਿਸ਼ਤ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਮਨਜ਼ੂਰ ਜਾਂ ਤੁਰੰਤ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਹੋਣ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ।

Payment Failed, Pending ਜਾਂ ਪੈਸੇ ਭੇਜੇ ਦਿਖਣ ਪਰ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਨਾ ਮਿਲਣ

ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਸ਼ਤ ‘Payment Failed’ ਦਿਖਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੱਦ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ (rejection reason) ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਰੈਫਰੈਂਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖੋ।

• ਕਾਰਨ ਦੀ ਪਛਾਣ: ਜੇਕਰ ਫੇਲ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬੈਂਕ/ਖਾਤੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਉਹੀ ਵੇਰਵੇ ਦਿਓ। ਜੇਕਰ ਸਮੱਸਿਆ ਯੋਜਨਾ ਰਿਕਾਰਡ ਜਾਂ ਪਾਤਰਤਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਤਾਂ PM-KISAN ਨੋਡਲ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਸਿਰਫ਼ ‘ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਆਇਆ’ ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਾਂਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
• Pending/Processing: ‘Pending’ ਜਾਂ ‘FTO/Payment Processing’ ਵਰਗਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਅੰਤਿਮ ਬੈਂਕ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਬੰਧਤ ਕਿਸ਼ਤ ਲਈ ਅਗਲੇ ਸਟੇਟਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ ਅਤੇ ਬੇਲੋੜਾ ਨਵਾਂ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨਾ ਕਰੋ।
• ਗ੍ਰੀਵੈਂਸ (Grievance): ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਦੇਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਗ੍ਰੀਵੈਂਸ (ਸ਼ਿਕਾਇਤ) ਰਾਹ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
• ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਹੋਣ ਪਰ SMS ਨਾ ਆਵੇ: ਜੇਕਰ ‘Account Credited’ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ SMS ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਪਾਸਬੁੱਕ/ਬੈਂਕ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ। ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਮਿਤੀ, ਬੈਂਕ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ UTR ਨੰਬਰ ਲੈ ਕੇ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਟ੍ਰੇਸ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹੋ। ਸਿਰਫ਼ ਪੁਰਾਣੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਖਾਤੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸਿੱਟਾ ਨਾ ਕੱਢੋ; ਆਧਾਰ ਮੈਪਿੰਗ ਵਾਲੇ ਦੂਜੇ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ।
• ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਟ: ਜੇਕਰ ਪੈਸੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਹੋਏ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੱਖਰੇ ਡੈਬਿਟ ਜਾਂ ਰਿਕਵਰੀ ਵਿੱਚ ਗਏ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਬੈਂਕਿੰਗ ਮਾਮਲਾ ਹੈ। ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਤੋਂ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਅਤੇ ਡੈਬਿਟ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰੋ; ਇਸਨੂੰ ਸਿੱਧੇ PM-KISAN ਦੇ ਨਾ-ਭੁਗਤਾਨ (non-payment) ਵਜੋਂ ਨਾ ਕਹੋ।

ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਿੱਥੇ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਕੀ ਲਿਖੀਏ?

ਜੇਕਰ ਉਪਰੋਕਤ ਕਦਮਾਂ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ:

• PM-KISAN ਪੋਰਟਲ: ਪੋਰਟਲ ਵਿੱਚ ‘Helpdesk/Grievance’ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹੋ। ਆਪਣੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ‘ਤੇ ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਲਿਖੋ, ਮੰਗਿਆ ਗਿਆ ਸਤਿਆਪਨ ਪੂਰਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਰਸੀਦ (Acknowledgement) ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ। ‘Check Status’ ਸੁਵਿਧਾ ਨਾਲ ਉਸੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ‘ਤੇ ਅਗਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇਖੋ।
• ਨੋਡਲ ਅਧਿਕਾਰੀ: ਬਲਾਕ/ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ/ਰਾਜ ਨੋਡਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਪੋਰਟਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ। ਪੁਰਾਣੀਆਂ WhatsApp ਸੂਚੀਆਂ ਦੇ ਨੰਬਰਾਂ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੋ।
• CPGRAMS: ਜੇਕਰ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਰੈਫਰੈਂਸਾਂ ਨਾਲ ਉੱਚ ਨੋਡਲ ਪੱਧਰ ਜਾਂ ਢੁਕਵੇਂ ਵਿਭਾਗ ਲਈ CPGRAMS (Centralized Public Grievance Redress and Monitoring System) ‘ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰੋ। ਹਰ ਵਾਰ ਨਵੀਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਭਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਪੁਰਾਣਾ ਜਵਾਬ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰੋ।

ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਨਮੂਨਾ: ‘ਮੇਰਾ PM-KISAN ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ [ਨੰਬਰ] ਹੈ। [ਤਾਰੀਖ] ਨੂੰ ਸਟੇਟਸ ਵਿੱਚ [ਜੋ ਲਿਖਿਆ ਹੈ] ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। [ਕਿਸ਼ਤ/ਮਿਆਦ] ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ [ਬੈਂਕ/ਦਫ਼ਤਰ] ਵਿੱਚ [ਤਾਰੀਖ, ਰੈਫਰੈਂਸ] ਤੋਂ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਲੰਬਿਤ ਕਾਰਨ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਦੱਸ ਕੇ ਪਾਤਰਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੋ।’ ਇਹ ਇੱਕ ਆਮ ਨਮੂਨਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਰਕਾਰੀ ਫਾਰਮ ਨਹੀਂ। ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਬਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਓ; ਜਨਤਕ ਪੋਸਟਾਂ/ਕਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਆਧਾਰ, ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਜਾਂ OTP ਨਾ ਲਿਖੋ। ਬਾਹਰ ਭੇਜੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕਾਪੀ ਵਿੱਚ ਬੇਲੋੜੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਢੱਕੋ।

ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ (FAQ)

ਸੁਧਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਸੇ ਕਦੋਂ ਆਉਣਗੇ?

ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ਾਟ ਜਾਂ ਏਜੰਟ ਦੇ ’24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਤ’ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ, ਪਾਤਰਤਾ ਸਤਿਆਪਨ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਅਗਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਸੁਧਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਕਿਸ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਬਾਕੀ ਹੈ।

ਕੀ ਹਰ ਵਾਰ ਨਵਾਂ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਭਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਨਹੀਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਵਾਓ; ਨਵਾਂ ਡੁਪਲੀਕੇਟ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਉਲਝਣ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।

eKYC ‘Yes’ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿਸ਼ਤ ਕਿਉਂ ਰੁਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ, ਬੈਂਕ ਮੈਪਿੰਗ, ਪਾਤਰਤਾ ਜਾਂ ਭੁਗਤਾਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸਟੇਟਸ ਦੇ ਹਰ ਭਾਗ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ।

ਕੀ ਸਾਰੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲਣਗੀਆਂ?

ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਆਮ ਵਾਅਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸਬੰਧਤ ਮਿਆਦ ਦੀ ਪਾਤਰਤਾ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾ ਸਤਿਆਪਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਬਕਾਇਆ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛੋ।

ਕੀ ਸਿਰਫ਼ SMS ਨਾ ਆਉਣ ਨਾਲ ਭੁਗਤਾਨ ਰੁਕਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ?

ਨਹੀਂ। ਆਪਣੀ ਬੈਂਕ ਸਟੇਟਮੈਂਟ/ਪਾਸਬੁੱਕ ਅਤੇ ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਸਬੰਧਤ ਭੁਗਤਾਨ ਐਂਟਰੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ।

ਕੀ ਪੋਰਟਲ ਨਾ ਖੁੱਲ੍ਹਣਾ ਅਰਜ਼ੀ ਰੱਦ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ?

ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ, ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਮੱਸਿਆ ਜਾਂ ਅਸਥਾਈ ਡਾਊਨਟਾਈਮ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ ਜਾਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਹਾਇਤਾ ਲਓ।