What is in this article?
- ਨਕਲੀ ਬਾਬਾ ਜਾਂ ਤਾਂਤਰਿਕ ਫਰਾਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
- ਫਰਾਡ ਬਾਬਾ ਦੇ 8 Red Flags: ਬਾਹਰੀ ਰੂਪ ਨਹੀਂ, ਅਮਲ ਦੇਖੋ
- ਵਸ਼ੀਕਰਨ, ਧਨ ਵਰਖਾ, ਚਮਤਕਾਰੀ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਫੋਟੋ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਰੰਟੀਆਂ
- ਤਾਂਤਰਿਕ ਨੇ UPI ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਠੱਗ ਲਏ: ਹੁਣ ਤੁਰੰਤ ਕੀ ਕਰੋ?
- Cyber Crime Complaint ਲਈ ਸਬੂਤ: WhatsApp, UTR, ਫੋਟੋ ਅਤੇ ਧਮਕੀ
- ਨਿੱਜੀ ਫੋਟੋ ਨਾਲ ਬਲੈਕਮੇਲ ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਪ ਦੀ ਧਮਕੀ ਮਿਲੇ ਤਾਂ?
- Chakshu, 1930 ਅਤੇ National Consumer Helpline 1915: ਫਰਕ ਸਮਝੋ
- ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ Online Baba Scam ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦੀ 10-ਪੁਆਇੰਟ ਚੈੱਕਲਿਸਟ
- ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQs)
- ਨਕਲੀ ਬਾਬਾ ਜਾਂ ਅਸਲੀ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
- ਕੀ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਮੰਤਰ ਜਾਂ ਧਨ ਵਰਖਾ 100% ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ?
- ਤਾਂਤਰਿਕ ਨੇ UPI ਰਾਹੀਂ ਪੈਸੇ ਠੱਗ ਲਏ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਕੀ ਹੈ?
- WhatsApp ਉੱਤੇ ਨਕਲੀ ਬਾਬਾ ਦੇ ਸ਼ੱਕੀ ਮੈਸੇਜ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਿੱਥੇ?
- ਫੋਟੋ ਵਾਇਰਲ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?
- 1930 ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਪੱਕੇ ਵਾਪਸ ਮਿਲਦੇ ਹਨ?
- ਸਿੱਟਾ: ਆਸਥਾ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰੋ, ਠੱਗੀ ਉੱਤੇ ਸਬੂਤ ਨਾਲ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੋ
ਅਪਡੇਟ: 16 ਨਵੰਬਰ 2026. ਮੁੱਖ ਗੱਲ: ਵਸ਼ੀਕਰਨ, ਧਨ ਵਰਖਾ ਜਾਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਮੰਤਰ ਦੇ 100% ਦਾਅਵੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ। ਆਨਲਾਈਨ ਪੈਸੇ ਠੱਗੇ ਗਏ ਹੋਣ ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਾਈਬਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਰਸਤਾ ਜਲਦੀ ਅਪਣਾਓ।
WhatsApp, Instagram ਜਾਂ YouTube ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਹੇ ਕਿ ‘24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਵਾਪਸ’, ‘ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਨਾਲ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਕਾਬੂ’, ‘ਧਨ ਦੀ ਵਰਖਾ’, ‘ਲਾਟਰੀ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਗੁਪਤ ਮੰਤਰ’—ਅਤੇ ਫਿਰ UPI ਰਾਹੀਂ ਪੈਸੇ ਮੰਗੇ—ਤਾਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਸਿੱਧਾ ਜਵਾਬ: ਕਿਸੇ ਦੇ 100% ਚਮਤਕਾਰੀ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਬੂਤ ਨਾ ਮੰਨੋ। ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦ ਇੱਛਾ ਬਦਲਣ ਜਾਂ ਪੈਸੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗ, ਸੁਤੰਤਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
‘ਨਕਲੀ ਬਾਬਾ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣੀਏ’, ‘ਤਾਂਤਰਿਕ ਠੱਗੀ’, ‘ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਫਰਾਡ’, ‘ਚਮਤਕਾਰੀ ਮੰਤਰ ਧੋਖਾ’, ‘Online Baba Scam Punjabi’, ‘ਪੂਜਾ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਪੈਸੇ ਠੱਗੇ’, ‘ਫੋਟੋ ਬਲੈਕਮੇਲ’, ‘ਸਾਈਬਰ ਫਰਾਡ ਸ਼ਿਕਾਇਤ 1930’—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬੇਵਕੂਫ਼ ਕਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਮਦਦ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸਮਝਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਇਹ ਲੇਖ ਧਰਮ, ਭਾਸ਼ਾ, ਸੂਬੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਗੁਰੂ-ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਠੱਗੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ। ਇੱਥੇ ਜਾਂਚ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਵਿਹਾਰ, ਗਾਰੰਟੀ ਦੇ ਦਾਅਵੇ, ਧਮਕੀ, ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੇ ਸਬੂਤ। ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣਾਂਗੇ ਕਿ ਬੈਂਕ, cybercrime.gov.in, Chakshu ਅਤੇ 112 ਵਿੱਚੋਂ ਕਦੋਂ ਕਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਲੈਣੀ ਹੈ।
ਨਕਲੀ ਬਾਬਾ ਜਾਂ ਤਾਂਤਰਿਕ ਫਰਾਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਅਕਸਰ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੋਸਟ, YouTube Shorts, Instagram Reel, ਸਰਚ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਜਾਂ WhatsApp DP ਰਾਹੀਂ ਸੰਪਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ‘ਅਸਲੀ ਸਿੱਧ ਬਾਬਾ’, ‘100% ਵਸ਼ੀਕਰਨ’, ‘11 ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਵਾਪਸ’, ‘ਘਰ ਉੱਤੇ ਕਾਲਾ ਜਾਦੂ’ ਜਾਂ ‘ਤੁਰੰਤ ਧਨ ਲਾਭ’ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਵਾਅਦੇ ਲਿਖੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਾਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਰਿਸ਼ਤੇ, ਕਰਜ਼ੇ, ਨੌਕਰੀ ਜਾਂ ਘਰ ਦੇ ਤਣਾਅ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦਾ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਹੋਣਾ ਉਸ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਦਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ।
ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਨਿੱਜੀ ਚੈਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਨਾਮ, ਜਨਮ ਮਿਤੀ, ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਦੀ ਫੋਟੋ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪੁੱਛੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ‘ਜਾਂਚ ਫੀਸ’ ਜਾਂ ‘ਪੂਜਾ ਸਮੱਗਰੀ’ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਰਕਮ ਮੰਗੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰੁਕਾਵਟ ਆ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫੀਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਸ਼ਰਾਪ ਜਾਂ ਅਨਰਥ ਦਾ ਡਰ ਵੀ ਦਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਪੈਟਰਨ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਰੱਖੋ: ਹਰ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਦਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਠੱਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਆਮ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦੇ ਕੇ ਪੈਸੇ ਲੈਣਾ ਵੱਖਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ। ਅਸਲ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਕੀ ਭੁਗਤਾਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕਿਸ ਅਧਾਰ ’ਤੇ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ—ਇਹ ਸਭ ਲਿਖਤੀ ਸਬੂਤ ਨਾਲ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਫਰਾਡ ਬਾਬਾ ਦੇ 8 Red Flags: ਬਾਹਰੀ ਰੂਪ ਨਹੀਂ, ਅਮਲ ਦੇਖੋ
ਪਹਿਲਾ ਸੰਕੇਤ ‘100% ਕੰਮ ਪੱਕਾ’ ਹੈ—ਭਾਵੇਂ ਵਸ਼ੀਕਰਨ, ਲਾਟਰੀ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੌਕਰੀ ਜਾਂ ਅਦਾਲਤੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ। ਦੂਜਾ ‘ਅੱਜ ਰਾਤ ਤੱਕ ਪੈਸੇ ਦਿਓ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨੁਕਸਾਨ’ ਦਾ ਦਬਾਅ। ਤੀਜਾ ਪਹਿਲਾਂ ਘੱਟ ਫੀਸ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਪੂਜਾ, ਰੁਕਾਵਟ ਜਾਂ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਨਾਂ ਹੋਰ ਪੈਸੇ। ਚੌਥਾ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ, ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਰਤ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਅਤੇ ਦਬਾਅ ਨਾਲ ਹੈ, ਧਰਮ ਜਾਂ ਪਹਿਰਾਵੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਪੰਜਵਾਂ OTP, UPI PIN, ਬੈਂਕ ਪਾਸਵਰਡ, ਆਧਾਰ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ/ਅੰਤਰੰਗ ਫੋਟੋ ਮੰਗਣਾ। ਛੇਵਾਂ ਕੰਮ ਨਾ ਹੋਣ ’ਤੇ ਗਾਹਕ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਕੇ ਫਿਰ ਫੀਸ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼। ਸੱਤਵਾਂ ਨਾ ਜਾਂਚ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ‘ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਸਬੂਤ’, ਨਕਲੀ ਟੈਸਟਿਮੋਨੀਅਲ, AI ਤਸਵੀਰ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਮੋਹਰ ਦੀ ਫੋਟੋ। ਅੱਠਵਾਂ ਸ਼ਰਾਪ, ਬਿਮਾਰੀ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਨੁਕਸਾਨ ਜਾਂ ਬਦਨਾਮੀ ਦੀ ਧਮਕੀ।
ਕਿਸੇ ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਸਾਧਕ ਦੀ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਕੋਈ ਆਮ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਗਿਆਨਕ ਟੈਸਟ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਦਿੱਖ, ਖੇਤਰ ਜਾਂ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ‘ਅਸਲੀ’ ਜਾਂ ‘ਨਕਲੀ’ ਨਾ ਕਹੋ। ਪਰ ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਨਿੱਜਤਾ ਅਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਉੱਤੇ ਪੱਕੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਮੈਡੀਕਲ ਇਲਾਜ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਦਦ ਛੱਡਣ ਲਈ ਦਬਾਅ ਗੰਭੀਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਹੈ।
ਵਸ਼ੀਕਰਨ, ਧਨ ਵਰਖਾ, ਚਮਤਕਾਰੀ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਫੋਟੋ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਰੰਟੀਆਂ
‘ਫੋਟੋ ਨਾਲ ਵਸ਼ੀਕਰਨ’, ‘ਪਿਆਰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਬਾਬਾ’, ‘ਪਤੀ/ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ’, ‘ਤਾਂਤਰਿਕ ਧਨ ਵਰਖਾ’, ‘ਗੁਪਤ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ’, ‘ਮੰਤਰ ਸਿੱਧੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ’ ਵਰਗੇ ਵਿਗਿਆਪਨ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇੱਕੋ ਕੇਂਦਰੀ ਗੱਲ ਅਕਸਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ: ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਪੱਕੀ ਗੱਲ। ਅਜਿਹੀ ਪੱਕੀ ਅਲੌਕਿਕ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਲਈ ਸੁਤੰਤਰ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਰਖੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਸਬੂਤ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਮ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦੇ।
ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਨੋਟ ਅਚਾਨਕ ਆ ਜਾਣਾ, ਅੱਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਚਮਕ, ਬਿਨਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਾਮ ਬੋਲ ਦੇਣਾ ਜਾਂ ਧੂੰਏਂ ਵਿੱਚ ਪਰਛਾਵਾਂ ਬਣਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਿਸੇ ਅਦਿੱਖ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ। ਸਟੇਜ ਟ੍ਰਿਕ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਵੀਡੀਓ ਐਡਿਟਿੰਗ ਅਤੇ AI ਨਾਲ ਬਣੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਚਮਤਕਾਰ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੂਲ ਵੀਡੀਓ, ਤਾਰੀਖ, ਪੂਰਾ ਸੰਦਰਭ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਜਾਂਚ ਦੇਖੋ। ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੁਹਰਾਉਣ ਨਾ ਜਾਓ।
ਧਾਰਮਿਕ ਆਸਥਾ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਬੈਂਕ ਬੈਲੈਂਸ, ਲਾਟਰੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਉੱਤੇ ਅਦਿੱਖ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਕੱਢਣ ਜਾਂ ਧਨ ਵਰਖਾ ਦੇ ਨਾਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਰਸਾਇਣ ਸਾੜਨਾ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣ ਥਾਂ ਖੁਦਾਈ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਉਧਾਰ ਲੈ ਕੇ ਫੀਸ ਦੇਣਾ ਅਸਲ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਤਾਂਤਰਿਕ ਨੇ UPI ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਠੱਗ ਲਏ: ਹੁਣ ਤੁਰੰਤ ਕੀ ਕਰੋ?
ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਨਲਾਈਨ ਝੂਠੇ ਵਾਅਦੇ ਜਾਂ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਲਏ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਬੈਂਕ ਜਾਂ UPI ਐਪ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਹਾਇਤਾ ਰਾਹੀਂ ਜਲਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਓ। Transaction ID/UTR, ਤਾਰੀਖ, ਰਕਮ, ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਦਾ UPI ID ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਚੈਟ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੋ। ਠੱਗ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ‘ਰਿਫੰਡ ਏਜੰਟ’ ਜਾਂ ‘ਆਖ਼ਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ’ ਵਾਲੇ ਨੰਬਰ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਹੋਰ ਫੀਸ ਭੇਜਣ ਨਾਲ ਰਿਫੰਡ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ National Cyber Crime Reporting Portal cybercrime.gov.in ਹੈ। ਆਨਲਾਈਨ ਵਿੱਤੀ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਰਿਪੋਰਟ ਲਈ 1930 ਨੰਬਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੋਰਟਲ ਦੇ FAQ ਮੁਤਾਬਕ ‘Report Other Cybercrimes’ ਰਾਹੀਂ online financial fraud ਅਤੇ social media ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਲਈ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਹਨ। ਸਹੀ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ, OTP ਅਤੇ ਘਟਨਾ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
1930 ਉੱਤੇ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਪੋਰਟਲ ਵਾਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵੀ ਪੂਰੀ ਕਰੋ ਅਤੇ acknowledgement/reference ਨੰਬਰ ਸੰਭਾਲੋ। ਤੇਜ਼ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਪਰ ਹਰ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਰਕਮ ਵਾਪਸ ਆਵੇਗੀ, ਇਸ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਬੈਂਕ, ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਅਣਜਾਣ ਵਿਅਕਤੀ ‘ਸਾਈਬਰ ਪੁਲਿਸ’ ਬਣ ਕੇ OTP ਮੰਗੇ ਤਾਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਚੈਨਲ ਨਾਲ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ।
Cyber Crime Complaint ਲਈ ਸਬੂਤ: WhatsApp, UTR, ਫੋਟੋ ਅਤੇ ਧਮਕੀ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਖੋ ਕਿ ਵਿਗਿਆਪਨ ਕਦੋਂ ਦੇਖਿਆ, ਕਿੱਥੇ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕਿਹੜਾ ਨਤੀਜਾ ਦੇਣ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਉੱਤੇ ਪੈਸੇ ਮੰਗੇ ਗਏ। WhatsApp ਨੰਬਰ, Instagram ਜਾਂ Telegram ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਲਿੰਕ, ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਪਤਾ, ਪੈਸੇ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਖਾਤਾ/UPI ID, ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਰਸੀਦ, transaction ID, ਰਕਮ ਅਤੇ ਤਾਰੀਖ ਸੰਭਾਲੋ। ਜੇ ਡਰਾਉਣੇ ਮੈਸੇਜ ਆਏ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ screenshot ਵੀ ਰੱਖੋ।
ਸਾਈਬਰਕ੍ਰਾਈਮ ਪੋਰਟਲ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਚੈੱਕਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਵਾਲਿਟ ਦਾ ਨਾਮ, UTR/transaction ID, ਤਾਰੀਖ, ਰਕਮ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਸਬੂਤ ਤਿਆਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਜੋ ਗੱਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਨਾਲ ਨਾ ਲਿਖੋ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕੀਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਸਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਲਿਖੋ, ‘ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਠੱਗਿਆ’ ਵਰਗੀ ਬਿਨਾਂ ਸਬੂਤ ਗੱਲ ਤੋਂ ਬਚੋ।
ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੂਲ ਚੈਟ ਅਤੇ ਈਮੇਲ ਨਾ ਮਿਟਾਓ, screenshot ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਸਬੂਤ ਨਾ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਨਤਕ ਨਾ ਫੈਲਾਓ। ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਰੁੱਧ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੋ ਜਾਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਸਾਬਤ ਹੋ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ। ਸਹੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਚਲਦੀ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਫੋਟੋ ਨਾਲ ਬਲੈਕਮੇਲ ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਪ ਦੀ ਧਮਕੀ ਮਿਲੇ ਤਾਂ?
ਕਈ ਵਾਰ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਦੀ ਫੀਸ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਸਧਾਰਨ ਫੋਟੋ ਮੰਗੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਜਾਂ ਚੈਟ ਦਿਖਾ ਕੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਕਹੇ ‘ਪੈਸੇ ਨਾ ਦਿੱਤੇ ਤਾਂ ਫੋਟੋ ਵਾਇਰਲ’, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾ ਸਮਝੋ। ਇਹ ਅਸਲ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਧਮਕੀ ਜਾਂ ਬਲੈਕਮੇਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਪੈਸੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਅੰਤਰੰਗ ਤਸਵੀਰਾਂ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
ਚੈਟ, ਕਾਲ ਨੰਬਰ, ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਲਿੰਕ ਅਤੇ ਧਮਕੀ ਦੇ screenshot ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੋ। ਸਬੰਧਿਤ ਐਪ ਦਾ report/block ਵਿਕਲਪ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਬੂਤ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਪੀ ਬਣਾ ਲਓ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਤੁਹਾਡੇ ਖਾਤੇ ਦਾ ਪਾਸਵਰਡ ਹੈ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਪ/ਵੈੱਬਸਾਈਟ ’ਤੇ ਪਾਸਵਰਡ ਬਦਲੋ ਅਤੇ ਦੋ-ਪੜਾਅ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਾਲੂ ਕਰੋ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅੰਤਰੰਗ ਤਸਵੀਰਾਂ ਬੇਲੋੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਨਾ ਭੇਜੋ।
ਜੇ ਘਰ ਆ ਕੇ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਨ, ਮਾਰਨ ਜਾਂ ਤੁਰੰਤ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਧਮਕੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਰੀਰਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਖੋ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ Emergency Response System ਨੰਬਰ 112 ਹੈ। ਬੈਂਕ ਫਰਾਡ, ਸਾਈਬਰ ਬਲੈਕਮੇਲ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਧਮਕੀ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਯੋਗ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Chakshu, 1930 ਅਤੇ National Consumer Helpline 1915: ਫਰਕ ਸਮਝੋ
ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ WhatsApp, SMS ਜਾਂ ਕਾਲ ਉੱਤੇ ਧੋਖੇ ਵਾਲਾ ਸ਼ੱਕੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਆਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਅਜੇ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਭੇਜੇ, ਤਾਂ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ Sanchar Saathi ਪੋਰਟਲ ਦੀ Chakshu ਸਹੂਲਤ ਅਜਿਹੇ suspicious fraud communication ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਈਬਰ ਫਰਾਡ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵਾਸਤੇ 1930 ਜਾਂ cybercrime.gov.in ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ। ਇੱਕੋ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅਸਲ ਬੈਂਕ ਸਹਾਇਤਾ ਸਮਝ ਕੇ ਦਿੱਤੇ ਨੰਬਰ ਉੱਤੇ ਕਾਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ।
ਜੇ UPI ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਰਾਹੀਂ ਆਨਲਾਈਨ ਠੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤਾਂ 1930 ਅਤੇ National Cyber Crime Reporting Portal ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਆਮ ਖਪਤਕਾਰ ਸੇਵਾ ਵਿਵਾਦਾਂ ਲਈ National Consumer Helpline 1915 ਅਤੇ consumerhelpline.gov.in ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸੇਵਾ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਵਿਵਾਦ ਇਸ ਮੰਚ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੰਨਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਯੋਗ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਲਵੋ।
ਅਸਲ ਧਮਕੀ, ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਹਿੰਸਾ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਲਵੋ। ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਖੁਦ ਜਾ ਕੇ ਧਮਕਾਉਣਾ, ਨਿੱਜੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਮਾਰ-ਪੀਟ ਕਰਨਾ ਸਹੀ ਹੱਲ ਨਹੀਂ। ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਸਬੂਤ ਅਤੇ ਸਹੀ ਤੱਥ ਹੀ ਦਿਓ।

ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ Online Baba Scam ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦੀ 10-ਪੁਆਇੰਟ ਚੈੱਕਲਿਸਟ
1. 100% ਚਮਤਕਾਰ ਜਾਂ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋ। 2. ਅਚਾਨਕ ਆਏ WhatsApp/Telegram ਨੰਬਰ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਨਾ ਭੇਜੋ। 3. OTP, UPI PIN, ਬੈਂਕ ਪਾਸਵਰਡ ਜਾਂ screen-sharing ਐਕਸੈਸ ਨਾ ਦਿਓ। 4. ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਫੀਸ ਦੀ ਲਿਖਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੰਗੋ। 5. ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। 6. ‘ਪਹਿਲੇ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਹੋਰ ਫੀਸ’ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਾ ਮੰਨੋ।
7. ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਫੋਟੋ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਅਤੇ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ। 8. ਮੈਸੇਜ, ਰਸੀਦਾਂ ਅਤੇ UTR ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖੋ। 9. ਸ਼ਰਾਪ ਜਾਂ ਬਦਨਾਮੀ ਦੇ ਡਰ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਨਾ ਕਰੋ—ਅਸਲ ਧਮਕੀ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ। 10. ਪੈਸੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਫੌਰਨ ਬੈਂਕ ਅਤੇ 1930 ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਬਜ਼ੁਰਗ ਜਾਂ ਤਕਨੀਕ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲੇ ਘਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਨਾਲ ਅਦਬ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ।
ਸੱਚਾ ਧਾਰਮਿਕ ਸਹਾਰਾ ਕਿਸੇ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਪਾਸਨਾ, ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਡਰ, ਗੁਪਤ ਫੀਸ, ਹਿੰਸਾ ਜਾਂ ਗਾਰੰਟੀ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਆਉਣ ’ਤੇ ਵੱਖਰੀ ਜਾਂਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਸਹਿਮਤੀ, ਨਿੱਜੀ ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQs)
ਨਕਲੀ ਬਾਬਾ ਜਾਂ ਅਸਲੀ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਆਮ ਪੱਕਾ ਟੈਸਟ ਨਹੀਂ। ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਫੀਸ, ਧਮਕੀ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ, ਨਿੱਜਤਾ, ਸਹਿਮਤੀ ਅਤੇ ਦਾਅਵੇ ਦੇ ਸਬੂਤ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ।
ਕੀ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਮੰਤਰ ਜਾਂ ਧਨ ਵਰਖਾ 100% ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਮੰਤਰ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਬੈਲੈਂਸ ਉੱਤੇ ਪੱਕਾ ਅਸਰ ਹੋਣ ਦਾ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਤਾਂਤਰਿਕ ਨੇ UPI ਰਾਹੀਂ ਪੈਸੇ ਠੱਗ ਲਏ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਕੀ ਹੈ?
ਬੈਂਕ/UPI ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਦੱਸੋ, 1930 ’ਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਈਬਰ ਫਰਾਡ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ ਅਤੇ cybercrime.gov.in ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਿਓ।
WhatsApp ਉੱਤੇ ਨਕਲੀ ਬਾਬਾ ਦੇ ਸ਼ੱਕੀ ਮੈਸੇਜ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਿੱਥੇ?
Sanchar Saathi ਦੇ Chakshu ਉੱਤੇ suspected fraud messages ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਪੈਸੇ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ ਤਾਂ 1930 ਜਾਂ ਸਾਈਬਰਕ੍ਰਾਈਮ ਪੋਰਟਲ ਵਰਤੋ।
ਫੋਟੋ ਵਾਇਰਲ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਹੋਰ ਪੈਸੇ ਜਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨਾ ਭੇਜੋ, ਸਬੂਤ ਸੰਭਾਲੋ, ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ/ਸਾਈਬਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ।
1930 ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਪੱਕੇ ਵਾਪਸ ਮਿਲਦੇ ਹਨ?
ਨਹੀਂ। ਜਲਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਪਰ ਰਕਮ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਿੱਟਾ: ਆਸਥਾ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰੋ, ਠੱਗੀ ਉੱਤੇ ਸਬੂਤ ਨਾਲ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੋ
ਕਿਸੇ ਬਾਬੇ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਪਹਿਰਾਵੇ, ਭਾਸ਼ਾ ਜਾਂ ਸੂਬੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਠੱਗ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਪਰ ਵੱਡੀ ਚਮਤਕਾਰੀ ਗਾਰੰਟੀ, ਵਧਦੀ ਗੁਪਤ ਫੀਸ, OTP/ਫੋਟੋ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਧਮਕੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਠੱਗੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪੈਸੇ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ, ਚੈਟ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਪੈਸੇ ਨਾ ਭੇਜੋ।
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ: ਸ਼ੱਕੀ ਐਪ ਹਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫੋਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚੈੱਕ · ਬੈਂਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਕ ਕਾਰਵਾਈ.
ਅਧਿਕਾਰਕ ਲਿੰਕ: National Cyber Crime Reporting Portal · Cybercrime Complaint FAQs · Sanchar Saathi (Chakshu) · Consumer Helpline 1915 · Emergency 112.
ਸੂਚਨਾ: ਇਹ ਲੇਖ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਲੋਕ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ; ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਨਿੱਜੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਜਾਂ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ। ਤੁਰੰਤ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਉਚਿਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਵੋ।

Share Your Opinion
Comments are closed on this post.