What is in this article?
- పంచాంగం తిథి కరణం చార్ట్ — ప్రధాన వివరాలు
- పంచాంగం అంటే ఏమిటి? ఐదు భాగాలను ఎలా చదవాలి?
- 30 తిథుల పేర్లు: శుక్ల మరియు కృష్ణ పక్షం
- తిథి 12 డిగ్రీలుగా ఎందుకు లెక్కిస్తారు?
- తిథి కరణం, చంద్ర కళలు: చిత్రం చార్ట్
- కరణం అంటే ఏమిటి? 11 కరణాల పేర్లు
- చంద్ర కళలు మరియు తిథి మధ్య తేడా
- సూర్యోదయం, స్థానిక సమయం, తెలుగు పండుగలు
- తిథి కరణం చార్ట్ను ఎలా తనిఖీ చేయాలి?
- తెలుగు పంచాంగంలో నక్షత్రం, యోగం, కరణం వేర్వేరుగా ఎందుకు ఉంటాయి?
- శుక్ల పక్షం, కృష్ణ పక్షం తిథులను ఎలా గుర్తుంచుకోవాలి?
- తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
- ఒక చంద్ర మాసంలో ఎన్ని తిథులు?
- తిథి ఎంత డిగ్రీలకు మారుతుంది?
- కరణం అంటే ఎన్ని డిగ్రీలు?
- 11 కరణాలా 60 కరణాలా?
- ప్రతి తిథి 24 గంటలా?
- ఈరోజు తిథి ఇక్కడి చార్ట్తో తెలుసుకోవచ్చా?
- అధికారిక ఆధారాలు మరియు సారాంశం
సూటిగా సమాధానం: పంచాంగంలోని తిథి అనేది సూర్యుడు, చంద్రుడి దీర్ఘాంశాల మధ్య తేడా మరో 12 డిగ్రీలు పెరిగే కాలం. కరణం ఒక తిథిలో సగం, అంటే 6 డిగ్రీల సాపేక్ష కదలిక. ఒక చంద్ర మాసంలో 30 తిథులు, 60 అర్ధతిథి కరణ సమయ భాగాలు ఉంటాయి. కానీ వాటి పేర్లు 11 సంప్రదాయ కరణాలుగా వర్గీకరించబడతాయి. వారం, తిథి, నక్షత్రం, యోగం, కరణం పంచాంగంలోని ఐదు ముఖ్య భాగాలు. చంద్రుని కళలు కనిపించే రూపాలు; తిథి మాత్రం గణన ఆధారంగా నిర్ణయించబడుతుంది.
అప్డేట్: 20 నవంబర్ 2026. తేదీకి సంబంధించిన వివరాలకు తాజా స్థానిక పంచాంగం చూడండి.
పంచాంగం తిథి కరణం చార్ట్ — ప్రధాన వివరాలు
| అంశం | అర్థం |
|---|---|
| తిథి | సూర్య–చంద్ర దీర్ఘాంశాల తేడా 12° |
| శుక్ల పక్షం | 15 తిథులు; పౌర్ణమి ముగింపు |
| కృష్ణ పక్షం | 15 తిథులు; అమావాస్య ముగింపు |
| కరణం | అర్ధ తిథి, 6° |
| కరణాల రకాలు | 7 చర + 4 స్థిర = 11 |
| పంచాంగం | వారం, తిథి, నక్షత్రం, యోగం, కరణం |
పంచాంగం అంటే ఏమిటి? ఐదు భాగాలను ఎలా చదవాలి?
పంచాంగం అనే పేరు ఐదు అంగాలకు సంబంధించినది. తెలుగు ప్రాంతాల్లో పండుగ తేదీలు, వ్రతాలు, పేర్లు పెట్టే సంప్రదాయాలు, కొన్ని కుటుంబ కార్యక్రమాలకు పంచాంగం చూడడం సాధారణం. వారం అంటే వారంలో రోజు. తిథి సూర్య చంద్రుల సాపేక్ష స్థానానికి సంబంధించిన కాలం. నక్షత్రం చంద్రుడు నిరయణ రాశిచక్రంలోని ఏ విభాగంలో ఉన్నాడనే గణనతో సంబంధం కలిగింది. యోగం సూర్యుడు, చంద్రుడి నిరయణ దీర్ఘాంశాల మొత్తంతో లెక్కించబడుతుంది. కరణం తిథి సగం. ఈ ఐదు నిర్వచనాలను ఒకే చంద్ర కళతో సమానంగా చూడకూడదు.
భారత వాతావరణ శాఖ ప్రచురించే రాష్ట్రీయ పంచాంగంలో ఈ అంశాల గణనతోపాటు సూర్యోదయం, సూర్యాస్తమయం, చంద్రోదయం, గ్రహాల స్థానాలు వంటి ఖగోళ సమాచారం ఉంటుంది. ఇది రోజువారీ లెక్కలను అర్థం చేసుకోవడానికి అధికారిక ఆధారం. ఒక పాఠశాల ప్రాజెక్టు పోస్టర్లో ఐదు భాగాల పేర్లు చూపడం సరిపోవచ్చు; కాని ‘ఈరోజు తిథి’ అని చెప్పాలంటే సరైన ప్రాంతం, సమయం, తేదీ ఉన్న తాజా పట్టిక కావాలి. పంచాంగ నిర్మాణం, ఆ రోజు ఫలితాలు అనే రెండు విషయాలను స్పష్టంగా విడగొట్టాలి.
30 తిథుల పేర్లు: శుక్ల మరియు కృష్ణ పక్షం
శుక్ల పక్షంలో చంద్రుని వెలుగు పెరిగినట్లు కనిపిస్తుంది. కృష్ణ పక్షంలో వెలుగుతున్న భాగం తగ్గినట్లు కనిపిస్తుంది. రెండు పక్షాల్లో పాడ్యమి లేదా ప్రతిపద, విదియ, తదియ, చవితి, పంచమి, షష్ఠి, సప్తమి, అష్టమి, నవమి, దశమి, ఏకాదశి, ద్వాదశి, త్రయోదశి, చతుర్దశి అనే వరుస ఉంటుంది. శుక్ల పక్షంలోని పదిహేనో తిథి పౌర్ణమి, కృష్ణ పక్షంలోని పదిహేనోది అమావాస్య. అందుకే రెండు పక్షాలు కలిపి 30 తిథులు. తెలుగు పదాలలో స్థానిక వాడుక రూపాలు ఉండవచ్చు; అవి కొత్త తిథులు కావు.
ఈ 30 తిథులను సాధారణ క్యాలెండర్లోని 30 తేదీలుగా అర్థం చేసుకోరాదు. ఒక తిథి సూర్యోదయానికి ముందే ముగియవచ్చు లేదా వరుసగా రెండు సూర్యోదయాల మధ్య కొనసాగవచ్చు. ఏకాదశి వ్రతం తేదీ గురించి విభిన్న స్థానిక క్యాలెండర్లలో తేడా కనిపించడం ఇందుకే సాధ్యం. ఒకే తిథి పేరు రోజులో ఎప్పుడు ఉంటుందో తెలుసుకోవడానికి ఆ రోజు తిథి ముగింపు సమయాన్ని చదవాలి. ప్రాంతం లేదా సంప్రదాయం చెప్పకుండా ఒక పాత చిత్రం ఆధారంగా పండుగ తేదీ ప్రకటించడం సరైన పద్ధతి కాదు.
తిథి 12 డిగ్రీలుగా ఎందుకు లెక్కిస్తారు?
చంద్రుడు సూర్యుడి కంటే ఆకాశంలో సాపేక్షంగా ముందుకు కదులుతున్నప్పుడు వారి దీర్ఘాంశాల మధ్య కోణీయ తేడా పెరుగుతుంది. పూర్తి చక్రంలో ఈ తేడా 360 డిగ్రీలు. దాన్ని 30 సమాన భాగాలుగా విభజిస్తే ప్రతి భాగం 12 డిగ్రీలు. ఆ 12 డిగ్రీల మార్పునే ఒక తిథి గణనకు ఆధారంగా తీసుకుంటారు. అమావాస్య సమయంలో రెండు దిశలు దాదాపు కలుస్తాయి; పౌర్ణమి సమయంలో సాపేక్ష కోణం దాదాపు 180 డిగ్రీలు. ఈ కోణాల అర్థం గడియారం గంటలతో సంబంధం లేదు.
సూర్య చంద్రుల సాపేక్ష కదలిక వేగం ఎల్లప్పుడూ ఒకేలా ఉండదు. అందువల్ల ప్రతి తిథి ఖచ్చితంగా 24 గంటల పాటు ఉండదు. అది ఎప్పుడైనా ప్రారంభమై ముగియవచ్చు. ఉదయం పంచాంగంలో ఒక తిథి, మధ్యాహ్నం తరువాత మరో తిథి చూపించినా అది అసాధారణం కాదు. ఒక తిథి రెండు రోజుల్లో కనిపించడమూ, కొన్ని రోజుల్లో సూర్యోదయానికి కనిపించకపోవడమూ సాధ్యమే. సూర్యోదయాన్ని ఆధారంగా తీసుకునే సంప్రదాయ గణనను మధ్యరాత్రి మొదలయ్యే సాధారణ పౌర రోజుతో కలపకూడదు.
తిథి కరణం, చంద్ర కళలు: చిత్రం చార్ట్




కరణం అంటే ఏమిటి? 11 కరణాల పేర్లు
ఒక తిథి 12 డిగ్రీల కోణీయ అంతరం కాబట్టి దాని సగం 6 డిగ్రీలు. ఈ అర్ధతిథి కాల భాగాన్ని కరణం అంటారు. నెలలో 30 తిథులు ఉంటే 60 కరణ కాల భాగాలు ఉంటాయి. కానీ 60 వేర్వేరు కరణ పేర్లు ఉండవు. ఏడు చర కరణాలు బవ, బాలవ, కౌలవ, తైతిల, గర, వణిజ, విష్టి. విష్టిని కొన్ని పంచాంగాల్లో భద్ర అని పిలుస్తారు. నాలుగు స్థిర కరణాలు శకుని, చతుష్పాద, నాగ, కింస్తుఘ్న. కలిపితే 11 కరణాల రకాలు అవుతాయి.
భారత రాష్ట్రీయ పంచాంగంలోని అధికారిక వివరణ ప్రకారం ఏడు చర కరణాలు శుక్ల పాడ్యమి రెండో అర్ధం నుంచి కృష్ణ చతుర్దశి మొదటి అర్ధం వరకు చక్రంగా పునరావృతమవుతాయి. మిగిలిన నాలుగు స్థిర కరణాలు చివరి భాగాల్లో వస్తాయి. కరణం పేరు చదివేటప్పుడు ఏ తిథి సగానికి వర్తిస్తుందో కూడా చూడాలి. తేదీలో ఒక్క కరణం మాత్రమే ఉందని అనుకునే చిన్న ఇన్ఫోగ్రాఫిక్ సరిపోకపోవచ్చు. పండుగ లేదా వ్రతాల కోసం ఖచ్చిత సమయం అవసరమైతే వివరమైన పంచాంగ పట్టికను ఉపయోగించాలి.
చంద్ర కళలు మరియు తిథి మధ్య తేడా
ఆకాశంలో మనకు కనిపించే చంద్రుని వెలిగిన భాగం రూపాన్ని చంద్రకళ అంటాం. తిథి మాత్రం సూర్య చంద్రుల సాపేక్ష దీర్ఘాంశాల కోణం ఆధారంగా వస్తుంది. వెలుగు పెరుగుతున్న చంద్రమాస భాగం శుక్ల పక్షం; తగ్గుతున్న భాగం కృష్ణ పక్షం. ఈ రెండు విషయాలు అనుసంధానమైనప్పటికీ ఒక ఫోటోపై తేదీ చూసి ఖచ్చిత తిథి నిర్ణయించలేం. నిమిషాల గణన, ప్రాంతీయ సమయ వ్యవస్థ అవసరం. ఒక పాఠ్య చార్ట్ చంద్రుని ఎనిమిది ప్రధాన కళలను మాత్రమే చూపిస్తే 30 తిథులు పూర్తిగా వివరించినట్టు కాదు.
ప్రతి పౌర్ణమి రోజూ చంద్రగ్రహణం జరగదు; ప్రతి అమావాస్య రోజూ సూర్యగ్రహణం కూడా జరగదు. గ్రహణానికి చంద్రుని కక్ష్య సరైన నోడ్ దగ్గర ఉండాలి. అలాగే చంద్ర మాసం సౌర రోజులలో సుమారు 29.5 రోజులుగా ఉండవచ్చు, అయినప్పటికీ తిథుల గణనలో 30 భాగాలుంటాయి. ఇది విరుద్ధం కాదు. ఒకటి కాలవ్యవధి, మరొకటి కోణీయ విభజన. ఖగోళ శాస్త్ర గణనలను సంప్రదాయ తేదీ ఎంపిక నియమాలతో కలిపి చదవడం వల్లనే ఈ తేడా అర్థమవుతుంది.
సూర్యోదయం, స్థానిక సమయం, తెలుగు పండుగలు
చాలా పంచాంగాల్లో రోజును సూర్యోదయంతో మొదలయ్యే సంప్రదాయం ముఖ్యమైనది. రాష్ట్రీయ పంచాంగంలోని సమయాలలో కొన్ని 24 గంటల తరువాత సంఖ్యలతో చూపబడవచ్చు; ఉదాహరణకు 25 గంటలు అంటే తరువాతి పౌర రోజులో తెల్లవారుజామున ఒక గంట. సూర్యోదయ సమయానికి ఉన్న తిథి ఆధారంగా కొన్ని వ్రతాలు నిర్ణయిస్తారు. మరి కొన్ని ఆచారాల్లో చంద్రోదయం లేదా రాత్రి ప్రత్యేక సమయాన్ని పరిగణించవచ్చు. అందుకే ఒకే తిథికి రెండు ప్రాంతాల్లో వేరు తేదీలలో ఉత్సవం జరగడం సాధ్యమే.
తెలుగు రాష్ట్రాల్లో తేదీలు చూసేవారు ఏ ఊరు లేదా నగరానికి పట్టిక రూపొందించారో గుర్తుపెట్టుకోవాలి. విదేశాల్లోని కుటుంబాలకు అక్కడి స్థానిక సమయం ప్రకారం తిథి మార్పు జరగవచ్చు. సాధారణ చిత్రంతో ఈ మార్పులు తెలుసుకోలేం. అవసరమైతే రాష్ట్రీయ పంచాంగం, స్థానిక విశ్వసనీయ పంచాంగం లేదా ఖగోళ గణన ద్వారా ఆ రోజు సమయాన్ని తెలుసుకోండి. శాశ్వతమైన 30 తిథుల జాబితా విద్యకు ఉపయోగపడుతుంది, కానీ పండుగ తేదీకి తగిన ప్రస్తుత సమాచారం మరింత ముఖ్యం.
తిథి కరణం చార్ట్ను ఎలా తనిఖీ చేయాలి?
మొదట 15 శుక్ల, 15 కృష్ణ తిథులు ఉన్నాయో చూడండి. శుక్ల పక్షం ముగింపు పౌర్ణమి, కృష్ణ పక్షం ముగింపు అమావాస్య ఉండాలి. తిథి 12° మరియు కరణం 6° అని చూపించారా పరిశీలించండి. 60 అర్ధకాల భాగాలను 11 పేర్లతో పొరపడకుండా వేరు రాయాలి. ఏడు చర, నాలుగు స్థిర కరణాల పేర్లు సరైనవా చూడాలి. ఒక చంద్ర ఫోటోను చూసి సమయం ఖచ్చితంగా ప్రకటిస్తే అది నమ్మదగిన గణన కాదు. చిత్రాలు శాస్త్రీయ సమాచారం తెలుసుకునేందుకు తోడ్పాటుగా ఉండాలి.
ఈ విషయం తరువాత ప్రజలు ‘ఈరోజు ఏ తిథి’, ‘ఏకాదశి రెండు రోజులు ఎందుకు’, ‘విష్టి భద్ర కరణం ఏమిటి’, ‘పంచాంగంలోని ఐదు భాగాలు’, ‘తెలుగు తిథుల పేర్లు 30’ వంటి ప్రశ్నలు వెతకవచ్చు. ఇవి సాధ్యమైన సమాచార అవసరాల అంచనా మాత్రమే; నిజమైన ట్రెండ్ గణాంకాలు కావు. సమాధానం ఇచ్చేటప్పుడు కాల, ప్రాంత, సంప్రదాయ నియమాలను స్పష్టంగా చూపించి 12°/6° గణనను కచ్చితంగా ఉంచడం ముఖ్యం.
తెలుగు పంచాంగంలో నక్షత్రం, యోగం, కరణం వేర్వేరుగా ఎందుకు ఉంటాయి?
తిథి సూర్య చంద్రుల సాపేక్ష దీర్ఘాంశ తేడా 12 డిగ్రీల మేర పెరిగినప్పుడు మారుతుంది. నక్షత్రం చంద్రుని నిరయణ రాశిచక్ర స్థానానికి సంబంధించినది; సంప్రదాయ సమాన విభజనలో 27 నక్షత్రాలకు ఒక్కొక్కటికి 13 డిగ్రీలు 20 ఆర్క్ మినిట్లు ఉంటాయి. యోగం మాత్రం సూర్యుడు మరియు చంద్రుడి నిరయణ దీర్ఘాంశాల మొత్తాన్ని ఆధారంగా చేసుకునే వేరే లెక్క. కరణం తిథి సగ భాగం. ఈ విషయాలన్నీ ఖగోళ స్థానాలతో సంబంధం ఉన్నా వాటి సూత్రాలు ఒకటే కావు. ఒకే ఫోటోలో ఐదు భాగాలను చూపించినప్పుడు ప్రతి భాగం పక్కన దాని ప్రత్యేక నిర్వచనం ఇవ్వడం విద్యార్థులకు ఎంతో ఉపయోగకరం.
అదే కారణంగా ఒకే రోజున తిథి ఒక సమయంలో, నక్షత్రం మరో సమయంలో, కరణం ఇంకా వేరే సమయంలో ముగియవచ్చు. అవన్నీ తప్పకుండా అర్ధరాత్రి మాత్రమే మారతాయని భావించకూడదు. పంచాంగంలో ముగింపు సమయాన్ని చదివేటప్పుడు స్థానిక సూర్యోదయాన్ని కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని రెండు వేర్వేరు నగరాల కోసం తయారైన పట్టికల్లో చిన్న సమయ తేడాలు ఉండవచ్చు. విదేశాల్లో నివసించే కుటుంబాలకు భారత కాలమానాన్ని అలా మార్చకుండా ఉపయోగించడం తప్పు తేదీకి దారితీయవచ్చు. శాశ్వత తిథి-కరణం చార్ట్ ఒక గణిత వివరణ మాత్రమే; రోజువారీ తేదీలకు స్థానిక గణన అవసరం.
శుక్ల పక్షం, కృష్ణ పక్షం తిథులను ఎలా గుర్తుంచుకోవాలి?
రెండు పక్షాల్లో మొదటి పద్నాలుగు తిథుల పేర్లు ఒకే వరుసలో వస్తాయి. అవి పాడ్యమి నుంచి చతుర్దశి వరకు ఉంటాయి. చివరి పదిహేనో తిథి మాత్రమే వేరు: శుక్ల పక్షంలో పౌర్ణమి, కృష్ణ పక్షంలో అమావాస్య. ఈ సరళమైన పద్ధతితో 30 పేర్లను వేర్వేరుగా కంఠస్థం చేయాల్సిన అవసరం తగ్గుతుంది. చార్ట్లో రెండు నిలువు కాలమ్లు, ఒకటి శుక్ల పక్షానికి మరొకటి కృష్ణ పక్షానికి, పెడితే తేడా వెంటనే తెలుస్తుంది. ప్రతి తిథికి 12 డిగ్రీల కోణీయ పరిమాణం, రెండు కరణ భాగాలకు ఒక్కొక్కటి 6 డిగ్రీలు అని చిన్న గమనిక చేర్చండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఒక చంద్ర మాసంలో ఎన్ని తిథులు?
30: శుక్ల పక్షంలో 15, కృష్ణ పక్షంలో 15.
తిథి ఎంత డిగ్రీలకు మారుతుంది?
సూర్య–చంద్ర దీర్ఘాంశ తేడా 12° పెరిగినప్పుడు.
కరణం అంటే ఎన్ని డిగ్రీలు?
6°, అర్ధతిథి.
11 కరణాలా 60 కరణాలా?
60 అర్ధకాల భాగాలు, 11 సంప్రదాయ పేర్ల రకాలు.
ప్రతి తిథి 24 గంటలా?
కాదు. సాపేక్ష చలనంతో వ్యవధి మారుతుంది.
ఈరోజు తిథి ఇక్కడి చార్ట్తో తెలుసుకోవచ్చా?
కాదు. ప్రస్తుత ప్రాంతీయ పంచాంగం అవసరం.
అధికారిక ఆధారాలు మరియు సారాంశం
సూర్య చంద్రుల కోణీయ లెక్కలకు భారతీయ రాష్ట్రీయ పంచాంగ వివరణను చూడండి.

Share Your Opinion
Comments are closed on this post.