അപ്രതീക്ഷിത സുഗന്ധം: പ്രേതമാണോ അതോ മൂക്കിന്റെ തോന്നലാണോ?
രാത്രിയിൽ വീട് നിശ്ശബ്ദമായിരിക്കുമ്പോൾ, നിങ്ങൾ ഒരുതരം സുഗന്ധം അനുഭവിക്കുന്നു. അത് പൂക്കളുടെയോ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും സുഗന്ധദ്രവ്യത്തിന്റെയോ ആകാം. നിങ്ങൾ റൂം പരിശോധിക്കുന്നു, പക്ഷേ യാതൊരു കാരണവും കണ്ടെത്താനാവുന്നില്ല. അപ്പോഴാണ് ആരെങ്കിലും പറഞ്ഞത് ഓർമ്മ വരുന്നത്: “ഇതൊരു പ്രേതത്തിന്റെ സൂചനയാണ്.” ഇത്തരം അനുഭവങ്ങൾ ഭയവും ആശയക്കുഴപ്പവും ഉണ്ടാക്കുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. ഗന്ധം അനുഭവപ്പെട്ടതിനെ മാനിക്കേണ്ടത് പ്രധാനമാണ്, എന്നാൽ അത് പ്രേതബാധയാണെന്ന് അനുമാനിക്കരുത്. ആദ്യം രണ്ട് കാര്യങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുക: സുഗന്ധത്തിന്റെ ഉറവിടം നിങ്ങൾക്ക് കാണാൻ കഴിയുന്നില്ലായിരിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ ചുറ്റും സുഗന്ധത്തിന്റെ ഉറവിടം യഥാർത്ഥത്തിൽ നിലവിലില്ലായിരിക്കാം. ഈ രണ്ട് സാഹചര്യങ്ങൾക്കും വ്യത്യസ്തമായ കാരണങ്ങളുണ്ട്.
സുഗന്ധത്തിന്റെ സാധാരണ ഉറവിടങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചോ?
ചിലപ്പോൾ നമ്മൾ ശ്രദ്ധിക്കാത്ത സാധാരണ കാര്യങ്ങളായിരിക്കാം ഇതിന് പിന്നിൽ. മുറിയിൽ ഉപയോഗിച്ച പെർഫ്യൂം, ധൂപം, റൂം ഫ്രഷ്ണർ, വസ്ത്രങ്ങൾ, പൂജാമുറിയിലെ സുഗന്ധം, അല്ലെങ്കിൽ അയൽക്കാരിൽ നിന്നുള്ള വായു എന്നിവയെല്ലാം ഇതിന് കാരണമാകാം. നിങ്ങളുടെ മൂക്ക് ഉപയോഗിച്ച് അടഞ്ഞ സ്ഥലങ്ങളോ സംശയാസ്പദമായ വസ്തുക്കളോ പരിശോധിക്കാൻ ശ്രമിക്കരുത്. പകരം, വിശ്വസനീയനായ ഒരാളോട് ചോദിക്കുക: “നിങ്ങൾക്ക് എന്തെങ്കിലും ഗന്ധം അനുഭവപ്പെടുന്നുണ്ടോ?” മറ്റൊരാൾക്ക് ഗന്ധം അനുഭവപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, അന്തരീക്ഷത്തിൽ ഒരു ഉറവിടം കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കാം. എന്നാൽ ആ വസ്തു എന്താണെന്ന് കണ്ടെത്താനും സുരക്ഷിതത്വം ഉറപ്പാക്കാനും കഴിഞ്ഞെന്ന് വരില്ല. മറ്റൊരാൾക്ക് ഗന്ധം അനുഭവപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിൽ പോലും, ഇത് നിങ്ങളുടെ മൂക്കിന്റെ തോന്നൽ (Phantosmia) ആണെന്ന് ഉറപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും ഗന്ധം തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവ് വ്യത്യസ്തമായിരിക്കാം. ഈ അനുഭവം എപ്പോഴാണ് ഉണ്ടായത്, സ്ഥലം മാറിയപ്പോൾ ഗന്ധത്തിൽ മാറ്റമുണ്ടായോ എന്ന് ശ്രദ്ധിക്കുക. വീണ്ടും വീണ്ടും ഗന്ധം ശ്വസിച്ച് ഒരു നിഗമനത്തിൽ എത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നത് സഹായകമാകില്ല.
Phantosmia, Parosmia: വ്യത്യാസങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാം
പുറത്ത് യാതൊരു സുഗന്ധവും നിലവിലില്ലായിരിക്കെ ഗന്ധം അനുഭവപ്പെടുന്നതിനെയാണ് Phantosmia എന്ന് പറയുന്നത്. ഇതിനെ ‘olfactory hallucination’ എന്നും പറയാറുണ്ട്. ഈ പേര് അനുഭവത്തെ വിവരിക്കുന്നു എന്നല്ലാതെ, അതിന്റെ കാരണം മാനസിക രോഗമാണെന്ന് അർത്ഥമാക്കുന്നില്ല. “സുഗന്ധം ഉണ്ടായിരുന്നു, അതിനാൽ പ്രശ്നമില്ല” എന്ന് കരുതരുത്. Parosmia എന്നത് യഥാർത്ഥത്തിൽ നിലവിലുള്ള ഒരു ഗന്ധത്തെ തെറ്റായി തിരിച്ചറിയുന്ന അവസ്ഥയാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, പരിചിതമായ ഭക്ഷണത്തിന്റെ ഗന്ധം സാധാരണ നിലയിലായിരിക്കില്ല. അതുപോലെ, യഥാർത്ഥ ഉറവിടമുള്ള ഗന്ധത്തെ ‘phantom smell’ എന്ന് വിളിക്കുന്നത് ശരിയല്ല. ഈ മൂന്ന് സാഹചര്യങ്ങളെയും “മൂക്കിന്റെ തോന്നൽ” എന്ന് പറഞ്ഞ് തള്ളിക്കളയരുത്. നമ്മുടെ മൂക്കിന്റെ മുകൾ ഭാഗത്തുള്ള പ്രത്യേക സെൻസറി കോശങ്ങൾ തന്മാത്രകളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് തലച്ചോറിലേക്ക് സിഗ്നലുകൾ അയയ്ക്കുന്നു. തലച്ചോറാണ് ഈ സിഗ്നലുകളെ ഗന്ധമായി തിരിച്ചറിയുന്നത്. ഇത് ഒരു സന്ദേശ സംവിധാനം പോലെയാണ്, എന്നാൽ “ഒരു വയറിലെ സ്പാർക്ക്” എന്നത് പൂർണ്ണമായ വിശദീകരണമല്ല.
യാഥാർത്ഥ്യം: സുഗന്ധത്തിന്റെ പേര് പ്രേതത്തെയോ രോഗത്തെയോ സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല
NIH-ന്റെ NIDCD അനുസരിച്ച്, പുറത്ത് ഉറവിടമില്ലാതെ ഗന്ധം അനുഭവപ്പെടുന്നതിനെയാണ് Phantosmia എന്ന് പറയുന്നത്. Mayo Clinic പറയുന്നത്, phantom smell സന്തോഷകരമോ അസുഖകരമോ ആകാം എന്നാണ്. അതിനാൽ, അഗർബത്തിയുടെയോ, സുഗന്ധദ്രവ്യത്തിന്റെയോ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും പൂവിന്റെയോ ഗന്ധം കേൾക്കുന്നത് ഒരു ആത്മീയ സന്ദേശമോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പ്രത്യേക രോഗാവസ്ഥയോ ആയി കണക്കാക്കാൻ കഴിയില്ല. ചില ആരോഗ്യപരമായ പ്രശ്നങ്ങൾ ഗന്ധം തിരിച്ചറിയുന്നതിനെ സ്വാധീനിച്ചേക്കാം, എന്നാൽ ഒറ്റപ്പെട്ട ഈ പരാതി മാത്രം വെച്ച് ഒരു രോഗനിർണയം നടത്തുന്നത് തെറ്റാണ്. “പെട്ടെന്നുള്ള സുഗന്ധം = ടെമ്പറൽ ലോബ് സീഷർ” എന്ന തരത്തിലുള്ള ലളിതമായ സമവാക്യങ്ങൾ ഇന്റർനെറ്റിൽ വിശ്വസിക്കരുത്. ഒരു ഡോക്ടർക്ക് മാത്രമേ നിങ്ങളുടെ മെഡിക്കൽ ചരിത്രവും മറ്റ് ലക്ഷണങ്ങളും പരിശോധിച്ച് ആവശ്യമായ പരിശോധനകൾ നിർദ്ദേശിക്കാൻ കഴിയൂ.
ഡോക്ടറോട് എന്തെല്ലാം പറയണം?
അടുത്തിടെയുണ്ടായ ജലദോഷം, കോവിഡ്-19, സൈനസ് പ്രശ്നങ്ങൾ, അലർജി, അല്ലെങ്കിൽ മൂക്കടപ്പ് എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ഡോക്ടറോട് പറയുക. ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഗന്ധത്തിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരാം. നിങ്ങളുടെ കാര്യത്തിലും ഇത് തന്നെ കാരണം എന്ന് ഇതിനർത്ഥമില്ല, അല്ലെങ്കിൽ ഇന്റർനെറ്റിൽ കണ്ട മരുന്നുകൾ സ്വയം കഴിച്ചു തുടങ്ങരുത്. മരുന്നുകളിലെ മാറ്റങ്ങൾ, തലയ്ക്കേറ്റ പരിക്കുകൾ, അല്ലെങ്കിൽ മുമ്പ് ഗന്ധം തിരിച്ചറിയുന്നതിലുണ്ടായ വ്യത്യാസങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങളും നൽകുക. പ്രശ്നം എപ്പോഴാണ് തുടങ്ങിയത്, എത്ര തവണ അനുഭവപ്പെടുന്നു, ഇത് ഒരു മുറിയിൽ മാത്രമാണോ അതോ പല സ്ഥലങ്ങളിലും അനുഭവപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തുക. ഒരു വിദഗ്ദ്ധന്റെ സഹായം ആവശ്യമുണ്ടോ എന്ന് പ്രാഥമിക വിലയിരുത്തലിലൂടെ തീരുമാനിക്കാം. മറ്റൊരാൾ കഴിക്കുന്ന മരുന്ന് കണ്ട് അതേ മരുന്ന് കഴിക്കുകയോ, നാസൽ സ്പ്രേയുടെ അളവ് കൂട്ടുകയോ, അറിയാത്ത എണ്ണ മൂക്കിൽ ഒഴിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് പരിഹാരമല്ല. തുടർച്ചയായി അല്ലെങ്കിൽ ഇടയ്ക്കിടെ ഇത്തരം ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഉണ്ടാകുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഡോക്ടറുമായി സംസാരിക്കുക. ഏതാനും ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ ഗന്ധം സാധാരണ നിലയിലേക്ക് വന്നില്ലെങ്കിൽ, NHS പോലും പരിശോധന നടത്താൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു; നിങ്ങൾക്ക് ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അതിനുമുമ്പ് സഹായം തേടുക.
ഭയം കുറയ്ക്കാം, എന്നാൽ അപകടങ്ങളെ അവഗണിക്കരുത്
വിശ്വസനീയനായ ഒരാളോട് നിങ്ങളുടെ അനുഭവം തുറന്നു പറയുന്നത് ഒരു നല്ല തുടക്കമാണ്. “എനിക്ക് ഒരു ഗന്ധം അനുഭവപ്പെട്ടു, അത് എന്നെ ഭയപ്പെടുത്തി; ആദ്യം സാധാരണ കാരണങ്ങൾ നോക്കാം” എന്ന് പറയുക. അനാവശ്യമായ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന വീഡിയോകൾ കാണുന്നതും ഓരോ ഗന്ധത്തെയും ഒരു ശകുനമായി കാണുന്നതും ഒഴിവാക്കുക, പ്രത്യേകിച്ച് അത് നിങ്ങളുടെ ഉറക്കത്തെയും മാനസികാരോഗ്യത്തെയും ബാധിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ. പുക, കത്തുന്ന ഗന്ധം, ഗ്യാസ് ലീക്ക് സംശയം, അല്ലെങ്കിൽ തലകറക്കം, ശ്വാസംമുട്ടൽ തുടങ്ങിയ ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ, അത് “വെറും തോന്നൽ” എന്ന് കരുതി അവഗണിക്കരുത്. സുരക്ഷിതമായ രീതിയിൽ പുറത്തുകടന്ന് അടിയന്തര സഹായം തേടുക. മറ്റൊരാൾക്ക് ഗന്ധം അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല എന്നത് വായു സുരക്ഷിതമാണെന്ന് അർത്ഥമാക്കുന്നില്ല. കുടുംബാംഗങ്ങൾ പരിഹസിക്കുകയോ “ഇത് ജിന്നിന്റെ പണിയാണ്” എന്ന് പറയുകയോ ചെയ്യുന്നതിനു പകരം നിങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കട്ടെ. ചില വ്യക്തിപരമായ വിശ്വാസങ്ങൾ ആശ്വാസം നൽകിയേക്കാം, എന്നാൽ അവ പ്രശ്നത്തിന്റെ അന്വേഷണത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തരുത്. പ്രശ്നം തുറന്നുപറയുമ്പോൾ വ്യക്തിയുടെ അന്തസ്സും സ്വകാര്യതയും സംരക്ഷിക്കപ്പെടണം.
സഹായം തേടേണ്ടതും പറയേണ്ടതും
ഗന്ധം വീണ്ടും വീണ്ടും അനുഭവപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിനെയോ ഉറക്കത്തെയോ ബാധിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ സാധാരണ പരിശോധനകൾക്ക് ശേഷവും ആശങ്കയുണ്ടെങ്കിൽ ഒരു ഡോക്ടറെ സമീപിക്കുക. ഡോക്ടറോട് ലളിതമായി പറയാം: “വ്യക്തമായ ഉറവിടമില്ലാതെ എനിക്ക് ഗന്ധം അനുഭവപ്പെടുന്നു; ഇത് എപ്പോഴാണ് തുടങ്ങിയത്, എത്ര തവണ സംഭവിക്കുന്നു.” പെട്ടെന്നുള്ള കടുത്ത ആശയക്കുഴപ്പം, ബോധക്ഷയം, അപസ്മാരം അല്ലെങ്കിൽ സ്ഥിതി വഷളാവുകയാണെങ്കിൽ സാധാരണ അപ്പോയിന്റ്മെന്റിനായി കാത്തിരിക്കരുത്. അടിയന്തര സഹായത്തിനായി 112 (ഇന്ത്യയിൽ) പോലുള്ള നമ്പറുകളിൽ വിളിക്കുക. സഹായം തേടുമ്പോൾ നിങ്ങളുടെ സ്ഥലവും ലക്ഷണങ്ങളും വ്യക്തമാക്കുക; അമാനുഷിക കാരണങ്ങൾ തെളിയിക്കേണ്ടതില്ല. അടുത്ത തവണ ഇത്തരം അനുഭവം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ ഒരു ചെറിയ രേഖ സൂക്ഷിക്കുക, സ്വയം മരുന്നുകൾ കഴിക്കരുത്, സുരക്ഷിതമായ സഹായം തിരഞ്ഞെടുക്കുക. “ഇത് തീർച്ചയായും ഒരു പ്രേതമാണ്” എന്നതിനും “ഇതൊക്കെ നിന്റെ തോന്നലാണ്” എന്നതിനും ഇടയിലല്ല ആശ്വാസത്തിനുള്ള വഴി.
അடிக்கടി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
എന്തുകൊണ്ട് അപ്രതീക്ഷിത സുഗന്ധം വരുന്നു? ഇത് പ്രേതമാണോ?
ഗന്ധത്തിന്റെ അനുഭവത്തിൽ നിന്ന് പ്രേതബാധയാണെന്ന് സ്ഥിരീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല. ആദ്യം യഥാർത്ഥ ഉറവിടം കണ്ടെത്താനും ഗന്ധം തിരിച്ചറിയുന്നതിലെ മാറ്റങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനും ശ്രമിക്കുക. പ്രശ്നം തുടർച്ചയായി അനുഭവപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഒരു ഡോക്ടറെ സമീപിക്കുന്നത് ഉചിതമാണ്.
ഓരോ അപ്രതീക്ഷിത സുഗന്ധവും Phantosmia ആണോ?
അല്ല. ഉറവിടം കാണാതിരിക്കുന്നതും ഉറവിടം ഇല്ലാത്തതും വ്യത്യസ്തമാണ്. യഥാർത്ഥ ഗന്ധം തെറ്റായി തിരിച്ചറിയുന്ന Parosmiaയും വ്യത്യസ്തമാണ്. ഒരു അനുഭവം മാത്രം വെച്ച് സ്വയം രോഗനിർണയം നടത്തരുത്.
നല്ല സുഗന്ധവും Phantom Smell ആകുമോ?
അതെ, phantom smell സന്തോഷകരമോ അസുഖകരമോ ആകാം. എന്നാൽ നല്ല സുഗന്ധം അനുഭവപ്പെടുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം അത് phantom smell ആണെന്ന് ഉറപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല.
എനിക്ക് മാത്രം ഗന്ധം അനുഭവപ്പെട്ടാൽ ഞാൻ മാനസിക രോഗിയാണോ?
അങ്ങനെയൊരു നിഗമനത്തിൽ എത്തുന്നത് ശരിയല്ല. ഗന്ധം സംബന്ധമായ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പല കാരണങ്ങളുണ്ടാകാം. ഡോക്ടർമാർ നിങ്ങളുടെ ചരിത്രവും ആവശ്യമായ പരിശോധനകളും നടത്തി കാരണം കണ്ടെത്തുന്നു; പരിഹസിക്കുന്നതിനു പകരം സഹായം നൽകുക.
ഞാൻ സ്വയം നാസൽ സ്പ്രേയോ മരുന്നോ കഴിക്കാമോ?
ഇല്ല. ചികിത്സ കാരണം അനുസരിച്ചായിരിക്കും. തുടർച്ചയായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്ക് ഡോക്ടറുമായി സംസാരിക്കുക; പുക, ഗ്യാസ് ലീക്ക് അല്ലെങ്കിൽ ഗുരുതരമായ മറ്റ് ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ സുരക്ഷയ്ക്കും അടിയന്തര സഹായത്തിനും മുൻഗണന നൽകുക.
വിവരങ്ങളുടെ ഉറവിടം: NIDCD: Smell disorders, NHS: Lost or changed sense of smell, Mayo Clinic: Phantosmia, NHS: Hallucinations and hearing voices, MHA: Emergency response support system — 112. ഇത് പൊതുവായ വിവരങ്ങൾ മാത്രമാണ്, വ്യക്തിഗത രോഗനിർണയത്തിനോ ചികിത്സയ്ക്കോ ഉള്ളതല്ല. ഗുരുതരമായതോ തുടർച്ചയായതോ ആയ ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ വിദഗ്ദ്ധ സഹായം തേടുക.