వాట్సాప్ యూనివర్సిటీ అంటే ఏమిటి? నిజం, దుష్ప్రభావాలు, మరియు దాని నుండి ఎలా తప్పించుకోవాలి

వాట్సాప్ యూనివర్సిటీ అంటే ఏమిటి?

నేటి డిజిటల్ యుగంలో, సమాచారం క్షణాల్లో మన వద్దకు చేరుకుంటుంది. ఈ సమయంలో, ‘వాట్సాప్ యూనివర్సిటీ’ అనే పదం బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది. ఇది నిజమైన విద్యా సంస్థ కాదు, కానీ సోషల్ మీడియాలో, ముఖ్యంగా వాట్సాప్ వంటి మెసేజింగ్ ప్లాట్‌ఫామ్‌లలో వేగంగా వ్యాపించే, తరచుగా తప్పుదారి పట్టించే లేదా ధృవీకరించని సమాచార నెట్‌వర్క్‌ను సూచించడానికి ఉపయోగించే ఒక వ్యంగ్య పదం. ఏ మెసేజ్‌నైనా ఆలోచించకుండా నిజమని నమ్మేవారిని లేదా దానిని ముందుకు ఫార్వార్డ్ చేసేవారిని ‘వాట్సాప్ యూనివర్సిటీ నుండి డిగ్రీ పొందినవారు’ అని అంటారు. ఈ ‘యూనివర్సిటీ’లో ఎలాంటి డిగ్రీలు లేదా సర్టిఫికెట్లు రావు. ఇక్కడ ‘పాఠ్యాంశాలు’ తప్పుడు వార్తలు, పుకార్లు, తప్పుదోవ పట్టించే వాదనలు మరియు ధృవీకరించని వాస్తవాలతో నిండి ఉంటాయి. ఫార్వార్డ్ చేయబడిన మెసేజ్‌లు, వీడియోలు, ఆడియో క్లిప్‌లు మరియు చిత్రాల ద్వారా ఇక్కడ ‘బోధన’ జరుగుతుంది, ఇవి ఎటువంటి ధృవీకరణ లేకుండా ఒకరి నుండి మరొకరికి వ్యాపిస్తాయి. ఇక్కడ ప్రొఫెసర్లు లేరు, సిలబస్ లేదు, పరీక్షలు లేవు. ప్రతి వినియోగదారు ఇక్కడ విద్యార్థి మరియు ‘ప్రొఫెసర్’ కూడా, ఎందుకంటే ప్రతి వినియోగదారు సమాచారాన్ని స్వీకరించడమే కాకుండా, దానిని ఫార్వార్డ్ చేయడం ద్వారా ఇతరులకు ‘బోధిస్తాడు’. ఇది సాంప్రదాయ మీడియా మరియు విద్యా వ్యవస్థకు అతీతంగా పనిచేసే ఒక సమాంతర సమాచార వ్యవస్థ, ఇది తరచుగా దాని విశ్వసనీయత లేకపోవడం వల్ల సమాజంలో గందరగోళం మరియు అపార్థాలను సృష్టిస్తుంది.

దీనిని ‘యూనివర్సిటీ’ అని ఎందుకు అంటారు?

వాట్సాప్‌ను ‘యూనివర్సిటీ’ అని పిలవడానికి అనేక కారణాలు ఉన్నాయి, ఇవి దాని పనితీరును మరియు ప్రభావాలను తెలియజేస్తాయి:

• జ్ఞానం యొక్క విస్తారమైన నిల్వ (తప్పు అయినప్పటికీ): ఒక విశ్వవిద్యాలయంలో వివిధ విషయాలపై విస్తారమైన జ్ఞానం ఉన్నట్లే, వాట్సాప్‌లో కూడా ఆరోగ్యం, రాజకీయాలు, మతం, చరిత్ర, సైన్స్ మరియు వినోదం వంటి అనేక అంశాలపై ‘సమాచారం’ అందుబాటులో ఉంటుంది. అయితే, వాట్సాప్‌లో లభించే సమాచారం యొక్క సత్యం తరచుగా సందేహాస్పదంగా ఉంటుంది.
• నిరంతర ‘బోధన’: వాట్సాప్‌లో మెసేజ్‌లు, వీడియోలు మరియు ఆడియో క్లిప్‌లు నిరంతరం వస్తూనే ఉంటాయి, ఇది ఒక అదృశ్య ‘ఉపాధ్యాయుడు’ ప్రతి క్షణం ఏదో కొత్తది ‘నేర్పిస్తున్నట్లు’ అనిపిస్తుంది. ఈ నిరంతర సమాచార ప్రవాహం ప్రజలను ఒక నిర్దిష్ట దిశలో ఆలోచించడానికి లేదా ఒక ఆలోచనను స్వీకరించడానికి ప్రేరేపించవచ్చు.
• ‘డిగ్రీ’ లేదా ‘అర్హత’: వాట్సాప్‌లో లభించిన సమాచారాన్ని తుది సత్యంగా భావించి, ఇతరులతో వాదించేవారిని లేదా దానిని వ్యాప్తి చేసేవారిని వ్యంగ్యంగా ‘వాట్సాప్ యూనివర్సిటీ నుండి డిగ్రీ పొందినవారు’ అంటారు. దీని అర్థం వారు లోతైన అధ్యయనం లేదా ధృవీకరణ లేకుండా ఏకపక్ష ‘జ్ఞానం’ పొందారని.
• వేగంగా వ్యాప్తి: గతంలో పుకార్లు మతపరమైన కరపత్రాలు లేదా SMS ద్వారా వ్యాపించేవి, కానీ వాటికి సమయం మరియు డబ్బు పట్టేది. వాట్సాప్ ఈ ప్రక్రియను నమ్మశక్యం కాని విధంగా వేగంగా మరియు ఉచితంగా మార్చింది. ఒక మెసేజ్ కొన్ని సెకన్లలో వేలాది మందికి చేరుతుంది, ఇది ఈ ‘యూనివర్సిటీ’ని చాలా శక్తివంతంగా చేస్తుంది.
• అధికారం మరియు విశ్వాసం యొక్క భ్రమ: కొన్నిసార్లు ఫార్వార్డ్ చేయబడిన మెసేజ్‌లు ప్రామాణిక మూలం లేదా నిపుణుడి మాటలా అనిపించేలా వ్రాయబడతాయి, ఇది గ్రహీతకు వాటిని విశ్వసించడం సులభం చేస్తుంది, సరిగ్గా విశ్వవిద్యాలయ ప్రొఫెసర్ మాటలను ప్రజలు విశ్వసించినట్లే.

వాట్సాప్ యూనివర్సిటీలో ఏమి ‘బోధిస్తారు’?

ఈ ‘యూనివర్సిటీ’ యొక్క పాఠ్యాంశాలు చాలా వైవిధ్యమైనవి మరియు తరచుగా ప్రమాదకరమైనవి. ఇక్కడ ‘బోధించే’ కొన్ని ప్రధాన ‘విషయాలు’ ఉన్నాయి:

• తప్పుడు వార్తలు మరియు పుకార్లు: ఒక సంఘటన లేదా వ్యక్తి గురించి కల్పిత కథలు, తరచుగా సమాజంలో భయం, ద్వేషం లేదా గందరగోళాన్ని వ్యాప్తి చేయడానికి సృష్టించబడతాయి.
• ఆరోగ్య సంబంధిత అపోహలు మరియు ధృవీకరించని చికిత్సలు: క్యాన్సర్ నుండి కరోనా వరకు, ప్రతి వ్యాధికి వాట్సాప్‌లో ‘అద్భుతమైన’ ఇంటి నివారణలు లేదా మందులు చెప్పబడతాయి, వీటికి ఎటువంటి శాస్త్రీయ ఆధారం ఉండదు. ఇవి ప్రజల ఆరోగ్యానికి తీవ్రమైన ముప్పు కలిగిస్తాయి.
• రాజకీయ దుష్ప్రచారం మరియు ధ్రువణ: ఒక నిర్దిష్ట రాజకీయ పార్టీ లేదా సిద్ధాంతానికి మద్దతు ఇవ్వడానికి లేదా వ్యతిరేకించడానికి తప్పుడు సమాచారం లేదా పాక్షిక సత్యాలను ఉపయోగిస్తారు, ఇది సమాజంలో విభజనను సృష్టిస్తుంది.
• మతపరమైన మౌఢ్యం మరియు ద్వేషం: వివిధ మతాల మధ్య శత్రుత్వాన్ని సృష్టించడానికి లేదా ఒక నిర్దిష్ట మత సమూహంపై ద్వేషాన్ని వ్యాప్తి చేయడానికి ఉద్దేశించిన మెసేజ్‌లు మరియు వీడియోలు ఫార్వార్డ్ చేయబడతాయి.
• చారిత్రక వాస్తవాలను వక్రీకరించడం: చరిత్రలోని సంఘటనలు లేదా మహానుభావుల గురించి తప్పుడు సమాచారం వ్యాప్తి చెందుతుంది, ఇది ప్రజల చారిత్రక అవగాహనను వక్రీకరిస్తుంది.
• ఆర్థిక మోసాలు మరియు ‘త్వరగా ధనవంతులు అయ్యే’ పథకాలు: లాటరీ, పెట్టుబడులు లేదా ప్రభుత్వ పథకాల పేరుతో ప్రజలను మోసం చేసే మెసేజ్‌లు కూడా వాట్సాప్‌లో బాగా వ్యాపిస్తాయి.
• సంచలనాత్మక మరియు భావోద్వేగ కంటెంట్: తరచుగా ప్రజల భావోద్వేగాలను రెచ్చగొట్టే మెసేజ్‌లు ఉంటాయి, ఉదాహరణకు ఒక ప్రమాదం, నేరం లేదా అన్యాయం గురించి అత్యంత భావోద్వేగ మరియు తరచుగా తప్పు సమాచారం.

సమాజం మరియు వ్యక్తిపై దీని ప్రభావం

వాట్సాప్ యూనివర్సిటీ ప్రభావం కేవలం తప్పుడు సమాచారం వ్యాప్తికి మాత్రమే పరిమితం కాదు, దీనికి లోతైన సామాజిక మరియు వ్యక్తిగత దుష్ప్రభావాలు ఉండవచ్చు:

• తప్పుడు నిర్ణయాలు: ఆరోగ్యం, పెట్టుబడులు లేదా ఓటింగ్ వంటి ముఖ్యమైన విషయాలపై ప్రజలు వాట్సాప్‌లో లభించిన తప్పుడు సమాచారం ఆధారంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవచ్చు, దీనికి తీవ్రమైన పరిణామాలు ఉండవచ్చు.
• సామాజిక ధ్రువణ: తప్పుడు వార్తలు మరియు దుష్ప్రచారం సంఘాలు, మతాలు మరియు రాజకీయ సిద్ధాంతాల మధ్య దూరాన్ని పెంచుతాయి, ఇది సమాజంలో ఉద్రిక్తత మరియు హింసను పెంచుతుంది.
• భయం మరియు ఆందోళన: అంటువ్యాధులు, ప్రకృతి వైపరీత్యాలు లేదా నేరాలకు సంబంధించిన తప్పుడు సమాచారం ప్రజలలో అనవసరమైన భయం మరియు ఆందోళనను కలిగిస్తుంది.
• ఆరోగ్య ప్రమాదాలు: ధృవీకరించని ఆరోగ్య చికిత్సలను అనుసరించడం వల్ల ప్రజలు శారీరకంగా నష్టపోవచ్చు లేదా సరైన వైద్య సలహాను కోల్పోవచ్చు.
• విశ్వాసం క్షీణించడం: నిరంతరం తప్పుడు సమాచారానికి గురికావడం వల్ల ప్రజలు ప్రామాణిక వార్తా వనరులు మరియు సంస్థలపై కూడా విశ్వాసాన్ని కోల్పోవచ్చు.
• వ్యక్తిగత ప్రతిష్టకు నష్టం: ఒక వ్యక్తి గురించి తప్పుడు సమాచారం లేదా పుకార్లు అతని ప్రతిష్టను నాశనం చేయగలవు.
• సమయం మరియు శక్తి వృధా: తప్పుడు సమాచారాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి, ప్రతిస్పందించడానికి లేదా ధృవీకరించడానికి ప్రజల విలువైన సమయం మరియు శక్తి వృధా అవుతుంది.

వాట్సాప్ యూనివర్సిటీ ‘జ్ఞానాన్ని’ ఎలా గుర్తించాలి?

వాట్సాప్ యూనివర్సిటీ ఉచ్చు నుండి తప్పించుకోవడానికి, ముందుగా మనం దాని ‘జ్ఞానాన్ని’ గుర్తించడం నేర్చుకోవాలి. అనుమానాస్పద మెసేజ్‌లను గుర్తించడంలో మీకు సహాయపడే కొన్ని ముఖ్యమైన సంకేతాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

• అవిశ్వసనీయ మూలం: మెసేజ్ తెలియని నంబర్ నుండి, తరచుగా తప్పుడు సమాచారాన్ని ఫార్వార్డ్ చేసే గ్రూప్ నుండి లేదా వ్యక్తి నుండి వచ్చిందా? ఇది తెలిసిన వార్తా సంస్థ లేదా నిపుణుడి పేరును కలిగి ఉందా, కానీ ఎటువంటి లింక్ లేదా ధృవీకరించదగిన సమాచారం లేదాదా?
• అత్యంత భావోద్వేగ భాష: మెసేజ్‌లో చాలా ఎక్కువ కోపం, భయం, ఆనందం లేదా షాక్ వంటి భావోద్వేగాలను రేకెత్తించే ప్రయత్నం జరిగిందా? భావోద్వేగ అప్పీల్ తరచుగా విమర్శనాత్మక ఆలోచనను అణిచివేస్తుంది.
• తక్షణ ఫార్వార్డ్ చేయమని ఒత్తిడి: మెసేజ్‌లో దీనిని వెంటనే 10, 20 లేదా 100 మందికి ఫార్వార్డ్ చేయమని చెప్పిందా, తద్వారా ‘పెద్ద బహిర్గతం’ జరుగుతుంది లేదా ‘ఎవరికైనా సహాయం’ జరుగుతుంది? ఇది ఒక పెద్ద రెడ్ ఫ్లాగ్.
• వాస్తవాల కొరత లేదా ధృవీకరణ లేకపోవడం: మెసేజ్‌లో ధృవీకరించగల ఎటువంటి ఖచ్చితమైన వాస్తవాలు, డేటా లేదా లింక్‌లు లేవా? ఇది కేవలం వాదనలు మాత్రమే చేస్తుందా?
• పాత ఫోటోలు/వీడియోలు కొత్త సందర్భంలో: తరచుగా పాత వీడియోలు లేదా ఫోటోలు కొత్త సంఘటనలుగా ప్రదర్శించబడతాయి, ప్రజలను తప్పుదారి పట్టించడానికి.
• వ్యాకరణం మరియు స్పెల్లింగ్ తప్పులు: వృత్తిపరమైన మరియు విశ్వసనీయ మూలాలు సాధారణంగా వ్యాకరణం మరియు స్పెల్లింగ్ తప్పులు చేయవు. తప్పులతో నిండిన మెసేజ్ తరచుగా అవిశ్వసనీయంగా ఉంటుంది.
• అవిశ్వసనీయ వాదనలు: మెసేజ్‌లో నమ్మశక్యం కాని వాదనలు ఉన్నాయా, ఉదాహరణకు ‘ఈ వ్యాధి ఈ మూలికతో మాత్రమే నయం అవుతుంది’ లేదా ‘ఈ ప్రభుత్వ పథకం అందరికీ లక్షల రూపాయలు ఇస్తుంది’?

వాట్సాప్ యూనివర్సిటీ నుండి ఎలా తప్పించుకోవాలి మరియు ఇతరులను ఎలా రక్షించాలి?

వాట్సాప్ యూనివర్సిటీ యొక్క ప్రతికూల ప్రభావాల నుండి మిమ్మల్ని మరియు మీ సమాజాన్ని రక్షించుకోవడానికి, మనం బాధ్యతాయుతమైన డిజిటల్ పౌరులుగా మారాలి:

• వాస్తవాలను ధృవీకరించండి (Fact-check): ఏదైనా సమాచారాన్ని విశ్వసించే ముందు, దాని సత్యాన్ని తనిఖీ చేయండి. మీరు Google, విశ్వసనీయ వార్తా వెబ్‌సైట్‌లు లేదా ఫ్యాక్ట్-చెకింగ్ పోర్టల్స్ (ఉదాహరణకు Alt News, Boomlive) ఉపయోగించవచ్చు.
• అనుమానాస్పద మెసేజ్‌లను ఫార్వార్డ్ చేయవద్దు: ఒక మెసేజ్ యొక్క సత్యాన్ని మీరు ఖచ్చితంగా తెలియకపోతే, దానిని ముందుకు ఫార్వార్డ్ చేయవద్దు. మీ ఒక్క క్లిక్‌తో తప్పుడు సమాచారం వ్యాప్తి ఆగిపోవచ్చు.
• మూలాన్ని ప్రశ్నించండి: ఈ సమాచారం ఎక్కడ నుండి వచ్చిందో ఎల్లప్పుడూ అడగండి. మూలం విశ్వసనీయమైనదేనా? ఇది ఏదైనా నిపుణుడు లేదా ప్రామాణిక సంస్థ నుండి వచ్చిందా?
• విమర్శనాత్మక ఆలోచన కలిగి ఉండండి: ప్రతి మెసేజ్‌ను గుడ్డిగా అంగీకరించవద్దు. దానిపై ప్రశ్నలు వేయండి, దాని వెనుక ఉన్న ఉద్దేశ్యాలను అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించండి మరియు మీ తెలివితేటలను ఉపయోగించండి.
• ఇతరులకు అవగాహన కల్పించండి: మీ కుటుంబ సభ్యులకు మరియు స్నేహితులకు వాట్సాప్ యూనివర్సిటీ ప్రమాదాల గురించి చెప్పండి మరియు వారిని కూడా బాధ్యతాయుతంగా సమాచారాన్ని పంచుకోవడానికి ప్రోత్సహించండి.
• పుకార్లను నివేదించండి: హానికరం లేదా తప్పుదారి పట్టించే మెసేజ్‌ను మీరు చూస్తే, మీరు దానిని వాట్సాప్‌లో నివేదించవచ్చు.
• వివిధ వనరుల నుండి సమాచారం పొందండి: కేవలం వాట్సాప్‌పై ఆధారపడవద్దు. వార్తలు మరియు సమాచారం కోసం వివిధ విశ్వసనీయ వార్తా మాధ్యమాలు, పుస్తకాలు మరియు నిపుణుల సహాయం తీసుకోండి.

వాట్సాప్ ఒక శక్తివంతమైన కమ్యూనికేషన్ సాధనం, కానీ దానిని జాగ్రత్తగా మరియు బాధ్యతాయుతంగా ఉపయోగించడం చాలా అవసరం. మనం ప్రతి ఫార్వార్డ్ చేయబడిన మెసేజ్‌ను ఒక ‘పరీక్ష’గా చూడటం మరియు దాని సత్యాన్ని ‘పాస్’ చేయడం ప్రారంభించే వరకు, వాట్సాప్ యూనివర్సిటీ యొక్క ‘తప్పుడు జ్ఞానం’ మన సమాజాన్ని దెబ్బతీస్తూనే ఉంటుంది.

వివేక్ భాయ్ సలహా చూడండి

స్నేహితులారా, వాట్సాప్ యూనివర్సిటీ అనేది ఒక కాలేజీ లాంటిది, ఇక్కడ అడ్మిషన్ ఉచితం మరియు ప్రతి ఒక్కరూ ‘ప్రొఫెసర్’ కావచ్చు. కానీ ఇక్కడ డిగ్రీ తీసుకునే ముందు, ఒక విషయాన్ని గుర్తుంచుకోండి: ‘ప్రతి ఫార్వార్డ్ చేసిన మెసేజ్ నిజం కాదు, మరియు మెరిసే ప్రతిదీ బంగారం కాదు.’ ఏదైనా మెసేజ్‌ను ముందుకు పంపే ముందు, ఒక్క సెకను ఆగి మిమ్మల్ని మీరు ప్రశ్నించుకోండి, ‘నేను దీనిని తనిఖీ చేశానా? ఇది నిజమేనా?’ సమాధానం ‘కాదు’ అయితే, ఫార్వార్డ్ బటన్‌కు దూరంగా ఉండండి. మీ చిన్న జాగ్రత్త, చాలా పెద్ద అపార్థం వ్యాప్తి చెందకుండా ఆపగలదు. తెలివిగా ఉండండి, వేగంగా కాదు!