What is in this article?
- સાંજે ઝાડુ મારવાથી શું થાય? સૌપ્રથમ સીધો જવાબ
- લક્ષ્મીજી, સાવરણી અને સાંજની માન્યતા: શું ખરેખર સંપત્તિ બહાર જાય?
- જૂના સમયમાં અંધારું થયા પછી ઝાડુ ટાળવાનો વ્યવહારિક અર્થ શું હશે?
- રાત્રે કચરો બહાર કાઢવો અને સાંજે ઘરનું પોચું મારવું: બંને એકસરખું છે?
- ધૂળ અને સફાઈનું વિજ્ઞાન: સૂકો ઝાડુ, ભીનું કપડું અને Vacuum
- શુક્રવાર, દિવાળી, ધનતેરસ અને લક્ષ્મીપૂજન વખતે ઝાડુની માન્યતા
- રાત્રે ભૂલથી ઝાડુ મારી દીધો તો શું કરવું? સાત વ્યવહારિક સલાહ
- FAQ: સાંજે ઝાડુ મારવા અંગે વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
- સાંજે 6 પછી ઝાડુ મારવાથી લક્ષ્મીજી ઘરની બહાર જાય છે?
- રાત્રે ભૂલથી ઝાડુ મારી દીધો તો ખાસ ઉપાય કરવો પડે?
- સાંજે ઝાડુ માર્યા પછી કચરો સવારે બહાર નાખી શકાય?
- શુક્રવાર અથવા દિવાળીની રાત્રે ઝાડુ મારવું અશુભ છે?
- રાત્રે કાચ તૂટી જાય કે ખોરાક ઢોળાય તો સફાઈ કરવી?
- સૂકો ઝાડુ અને ભીનું કપડું: કઈ રીત વધુ સારી?
અપડેટ: 16 નવેમ્બર 2026. સીધી વાત: સાંજે ઝાડુ મારવાથી લક્ષ્મીજી રિસાઈ જશે કે પૈસા ઓછા થશે એવું વૈજ્ઞાનિક રીતે સાબિત નથી. આ લોકપરંપરાનો મુદ્દો છે. રાત્રે કાચ તૂટે, ખોરાક ઢોળાય અથવા ફર્શ લપસણો બને તો સલામતી માટે તરત સફાઈ કરવી જોઈએ.
સૂર્યાસ્ત પછી ઝાડુ, સાંજે કચરો બહાર ફેંકવો, સાવરણીનું ધાર્મિક મહત્વ, શુક્રવાર અને દિવાળીના નિયમો, જૂના ઘરમાં ઓછા પ્રકાશની શક્યતા અને ઘરની ધૂળ અંગેનું વિજ્ઞાન—બધા ગુજરાતી પ્રશ્નો માટે આ વિગતવાર માર્ગદર્શિકા છે.

સાંજે ઝાડુ મારવાથી શું થાય? સૌપ્રથમ સીધો જવાબ
સાંજ પડે ત્યારે ઘરમાં ઝાડુ કે સાવરણી લઈને સફાઈ કરવા જાઓ તો ઘણી વાર કોઈ વડીલ કહે, ‘હવે ઝાડુ ન મારશો, ઘરની લક્ષ્મી બહાર જશે.’ ગુજરાતના અનેક પરિવારોમાં સૂર્યાસ્ત પછી ઘર વાળવું, કચરો બહાર કાઢવો અને સાંજની આરતી પછી સાફસફાઈ અંગે જુદી જુદી પરંપરાઓ સાંભળવા મળે છે. સીધો જવાબ: સાંજે ઝાડુ મારવાથી ચોક્કસ ધનહાનિ, દુર્ભાગ્ય, બીમારી કે માતા લક્ષ્મીજીની નારાજગી થાય છે એવો વિશ્વસનીય વૈજ્ઞાનિક પુરાવો નથી. આ એક સાંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક લોકમાન્યતા છે, સફાઈના સમયનો કુદરતી નિયમ નથી.
‘સાંજે ઝાડુ મારવું શુભ છે કે અશુભ’, ‘રાત્રે ઝાડુ મારવાથી શું થાય’, ‘સૂર્યાસ્ત પછી ઘર સાફ કરવું’, ‘સાંજે કચરો બહાર ફેંકવો’, ‘સાવરણી અને લક્ષ્મીજીનો સંબંધ’ જેવા ગુજરાતી પ્રશ્નો પાછળ કોઈને પરંપરાની જાણકારી જોઈએ છે, તો કોઈને ખરેખર મોડી સાંજે જ સફાઈ કરવા માટે યોગ્ય સલાહ જોઈએ છે. બંનેને એક જ અંધશ્રદ્ધાવાળા જવાબથી ડરાવવાને બદલે પરિસ્થિતિ અનુસાર વિચારવું જોઈએ.
કેટલાક ઘરોમાં સાંજની આરતી પહેલાં મુખ્ય સફાઈ પૂરી થાય છે. ક્યાંક લોકો આરતી પછી આખા ઘરને ઝાડુ ન મારતા માત્ર છૂટેલો ખોરાક કે પડેલું પાણી સાફ કરી લે છે. શહેરોમાં નોકરી-ધંધાને કારણે ઘણા પરિવારોને રાત્રે જ સમય મળે છે. આ બધાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે એક કુટુંબની રીતને આખા ગુજરાત માટે એક જ ફરજિયાત નિયમ ગણવો યોગ્ય નથી.
રાત્રે કાચ તૂટ્યો હોય, બાળકના હાથમાંથી દૂધ પડ્યું હોય કે રસોડામાં ખોરાક છૂટી ગયો હોય તો સવારે જ સાફ કરવો એમ કહી રાહ જોવી જોખમી બની શકે છે. વિશ્વાસ રાખવાની સાથે સફાઈ અને સુરક્ષાનું ધ્યાન રાખવું શક્ય છે. એક વાર ઝાડુ મારવાથી ઘરનું ભાગ્ય નક્કી થઈ જાય એવું માનવાની જરૂર નથી.
લક્ષ્મીજી, સાવરણી અને સાંજની માન્યતા: શું ખરેખર સંપત્તિ બહાર જાય?
ગુજરાતી અને ભારતીય પરંપરાઓમાં સાવરણી સ્વચ્છતા અને કેટલીક જગ્યાએ સમૃદ્ધિનું પ્રતીક ગણાય છે. અનેક પરિવારોમાં તેને માતા લક્ષ્મી સાથે સાંકળીને જોવામાં આવે છે. આથી ‘સૂર્યાસ્ત પછી ઝાડુ મારવાથી લક્ષ્મી બહાર જાય છે’ એવી કહેવત લોકપ્રિય છે. કેટલાક ધાર્મિક અને વાસ્તુ સંબંધિત લેખોમાં આ વાત ખૂબ વિશ્વાસપૂર્વક લખાય છે, પરંતુ તે આસ્થાની વ્યાખ્યા છે, ભવિષ્યમાં ચોક્કસ નાણાકીય નુકસાન થશે એનો ચકાસેલો પુરાવો નથી.
કોઈ ઘરમાં સાંજે દીવો પ્રગટાવ્યા પછી ઝાડુ ન મારવાની રીત છે; બીજે ઘરમાં માત્ર કચરો ઘરની બહાર કાઢવાની મનાઈ હોય છે. ઘણા લોકો શુક્રવાર, દિવાળી અથવા લક્ષ્મીપૂજન દરમિયાન આવી રીત વધુ ધ્યાનથી પાળે છે. આ મૌખિક અને પ્રાદેશિક પરંપરાઓ વચ્ચે તફાવત છે. કોઈ એક સ્ત્રોત આપ્યા વગર ‘બધા શાસ્ત્રોમાં ચોક્કસ સાંજે છ વાગ્યા પછી સાવરણીની મનાઈ છે’ એવું કહેવું યોગ્ય નથી.
માતા લક્ષ્મીની પૂજામાં સ્વચ્છ ઘર, નિયમિતતા અને શુભ ભાવનાનું મહત્વ ઘણા પરિવારો માને છે. એટલે સાંજની પૂજા પહેલાં ઘર ગોઠવવું માનસિક રીતે પણ સંતોષ આપે છે. પરંતુ પૂજા પૂરી થયા પછી ભૂલથી ઝાડુ વાગી ગયો એટલે ઘરમાંથી પૈસા જવાના છે, નોકરી છૂટશે કે ઘરમાં ઝઘડો થશે એવો કારણ-પરિણામ સંબંધ કોઈ નિષ્પક્ષ પરીક્ષાએ સાબિત કર્યો નથી.
કુટુંબના વડીલો પરંપરાને મહત્વ આપે તો શાંતિથી દિવસની નિયમિત સફાઈની સમયસૂચિ બનાવી શકાય. પરંતુ ઘરમાં કામ કરતા વ્યક્તિને, બાળકોને કે મહિલાઓને ‘અપશુકન થયો’ કહી દોષ આપવો નહીં. આસ્થા વ્યક્તિને સન્માન આપવાની રીત હોવી જોઈએ, ભય દ્વારા ખર્ચ કરાવવાનું સાધન નહીં.
જૂના સમયમાં અંધારું થયા પછી ઝાડુ ટાળવાનો વ્યવહારિક અર્થ શું હશે?
વીજળી અને તેજસ્વી બલ્બ સામાન્ય નહોતા ત્યારે ઘણા ઘરોમાં સાંજ પછી ફક્ત દીવો, ફાનસ કે નબળી રોશની હતી. આવી સ્થિતિમાં નીચે પડેલી નાની સોનાની બુટ્ટી, સિક્કો, વીંટી, સોય અથવા અનાજના દાણા ઝાડુ સાથે અજાણતાં બહાર નીકળી શકે. આથી સૂર્યાસ્ત પછી ઘર ન વાળવાની શીખ પાછળ એક વ્યવહારિક સાવચેતી રહી હશે એવું માનવું શક્ય છે. પરંતુ આ માત્ર એક સંભવિત ઐતિહાસિક સમજૂતી છે; દરેક સમાજમાં આ જ કારણથી પરંપરા શરૂ થઈ હતી એવો અંતિમ પુરાવો નથી.
Goldsmiths ના CASA પ્રોજેક્ટના માર્ચ 2026ના સાંસ્કૃતિક લેખમાં પણ સાંજે ઝાડુ મારવાથી લક્ષ્મી બહાર જાય છે એવી માન્યતા સાથે ઓછા પ્રકાશમાં સિક્કા કે ઘરેણાં ખોવાઈ જવાની સમજણ આપેલી છે. આ પરંપરાના સંભવિત વ્યવહારિક પાસા સમજાવે છે, પરંતુ કઈ સદીમાં અને કયા ગામમાં ચોક્કસ આ કારણથી જ નિયમ બન્યો હતો તે નક્કી કરતું નથી.
જૂના સમયમાં કાચા ઓટલા, માટીના ફર્શ, રસોઈમાં ચુલાનો ઉપયોગ અને સાંજના કુટુંબના કામકાજનું સ્વરૂપ અલગ હોઈ શકે છે. દિવસના પ્રકાશમાં ઘરની મુખ્ય સફાઈ પૂરી કરીને પછી આરામ કે પ્રાર્થના કરવા માટે સમય રાખવો પણ એક યોગ્ય પરંપરા હતી. છતાં દેશના બધાં કુટુંબો એકસરખી રીતે જીવતા હતા એવું માનવું ખોટું છે.
આજના ઘરમાં સારું લાઇટિંગ, બંધ ડસ્ટબિન, યોગ્ય કચરા વ્યવસ્થાપન, વેક્યુમ ક્લીનર અને થોડો ભીનો કપડો જેવા સાધનો ઉપલબ્ધ છે. એટલે રાત્રે સફાઈ કરવાથી જૂના સમયમાં જેવો પ્રકાશનો પ્રશ્ન દરેક ઘરમાં રહેતો નથી. તેમ છતાં નાના ઘરેણાં અથવા સોય પડેલી હોય તો પહેલાં પ્રકાશ વધારવો અને પછી ઝાડુ મારવો સલામતીની સારી રીત છે.
રાત્રે કચરો બહાર કાઢવો અને સાંજે ઘરનું પોચું મારવું: બંને એકસરખું છે?
કેટલાક ઘરોમાં સાંજે ઝાડુ મારવાની મનાઈ છે, તો ક્યાંક ‘ઝાડુ મારો પણ કચરો રાત્રે બહાર ન કાઢો’ એમ કહે છે. બીજા કેટલાક લોકો માત્ર આરતીના થોડા સમય માટે ઘર વાળવાનું ટાળે છે. એટલે ‘રાત્રે કચરો ફેંકવો’, ‘સાંજે સાવરણી લગાવવી’ અને ‘રાત્રે પોચું મારવું’ આ ત્રણેય પ્રશ્નોનો એક જ ધાર્મિક નિયમ માનવો યોગ્ય નથી. પોતાના ઘરની પરંપરા કઈ છે તે સ્વચ્છ રીતે સમજવું જરૂરી છે.
રાત્રે ભોજન પછી રસોડામાં શાક, ભાત કે તેલ પડી ગયું હોય, પાણી ઢોળાયું હોય કે કાચ તૂટી ગયો હોય તો તેને સવારે સાફ કરીશું કહી છોડી દેવું સલામત નથી. ગંદા ખોરાકથી જીવાતો આવી શકે છે, ભીના ફર્શ પર પગ લપસી શકે છે અને કાચથી ઈજા થઈ શકે છે. આવા જોખમને દૂર કરવા યોગ્ય સાધન અને પ્રકાશ સાથે તરત સફાઈ કરવી જોઈએ.
કોઈ પરિવાર પરંપરા મુજબ સૂકો કચરો બીજા દિવસે બહાર નાખે તો તેને બંધ, સ્વચ્છ કચરાપેટીમાં રાખી શકાય છે, પરંતુ દુર્ગંધવાળો ભીનો કચરો અથવા ખરાબ થતો ખોરાક ખુલ્લો ન છોડવો. શહેરના કચરા સંગ્રહના સમય અને સોસાયટીના નિયમોનું પણ પાલન જરૂરી છે. ધાર્મિક માન્યતા જીવાતો અથવા અશુદ્ધ ખોરાકના જોખમને દૂર કરતી નથી.
મંદ પ્રકાશમાં રાત્રે ઝાડુ મારવાની જરૂર હોય તો પહેલાં નાની વસ્તુઓ તપાસી લો અને યોગ્ય લાઇટ રાખો. ઘરના લોકો સૂતા હોય તો ખૂબ મોટો અવાજ કરીને સફાઈ ન કરો. આ બન્ને બાબતો વ્યવહારિક શિસ્ત છે, દુર્ભાગ્યનું ચોક્કસ ચિહ્ન નહીં.
ધૂળ અને સફાઈનું વિજ્ઞાન: સૂકો ઝાડુ, ભીનું કપડું અને Vacuum
અમેરિકાની Environmental Protection Agency અથવા EPA જણાવે છે કે ઘરમાં ચાલવું, ઝાડુ મારવું, ધૂળ સાફ કરવી અને વેક્યુમ ચલાવવું—આવી પ્રવૃત્તિઓથી નીચે બેઠેલા કેટલાક ધૂળના કણ ફરી હવામાં ઊડી શકે છે. ઘરની ધૂળમાં પરાગકણ, પાળતુ પ્રાણીઓના વાળ કે ચામડીના અંશો, ધૂળનાં જીવાત-સંબંધિત કણ અને ફૂગ જેવા એલર્જન હોઈ શકે છે. ખાસ કરીને દમા અથવા ધૂળની એલર્જી ધરાવતી વ્યક્તિને તે અસર કરી શકે છે.
EPA ધૂળ સાફ કરવા માટે થોડું ભીનું કપડું વાપરવાનું સૂચવે છે, કારણ કે તેમાં કેટલીક ધૂળ ફરી હવામાં ઊડતી અટકી શકે છે. ચીકણા અથવા સમતળ ફર્શ માટે યોગ્ય ભીનો પોચો ઉપયોગી બની શકે છે. પરંતુ વધારે પાણી નાખીને ફર્શ ચીકણો અને લપસણો બનાવી દેવો નહીં. કાર્પેટ, લાકડું અને અલગ ફર્શ માટે સફાઈની પદ્ધતિ બદલાઈ શકે છે.
સૂકો ઝાડુ સવારમાં મારો કે રાત્રે, ધૂળ ઉડવાનું ભૌતિક કારણ સમાન રહે છે. સૂર્યાસ્ત થતાં જ ધૂળ અશુભ બની જાય છે એવો વૈજ્ઞાનિક નિયમ નથી. એટલે સ્વચ્છતા અંગે સાચો પ્રશ્ન છે—કેટલી ધૂળ ઉડી રહી છે, કચરો કયો છે અને ઘરના લોકોને શેની જરૂર છે. ઘર લાંબા સમય સુધી ગંદુ રહેવું પણ સ્વચ્છતાના હેતુ વિરુદ્ધ છે.
ઘરમાં ધૂળની એલર્જી હોય તેવી વ્યક્તિ હોય તો તેની નજીક ખૂબ જોરથી સૂકો ઝાડુ ન મારો. યોગ્ય ભીનો કપડો, સારી રીતે સાફ કરેલું સાધન અથવા જરૂરી હોય ત્યાં વેક્યુમનો ઉપયોગ કરી શકાય. સાફસફાઈ કરતી વખતે કોઈને તકલીફ થાય તો વધુ યોગ્ય રીત અજમાવો અને તબીબી સમસ્યા હોય તો ડૉક્ટરનું માર્ગદર્શન લો.
રાત્રે વધુ અવાજ કરતી સફાઈથી બાળકોની ઊંઘ કે પડોશીઓની શાંતિ બગડી શકે છે. આ કારણે સફાઈ થોડું વહેલી કરવી વ્યવહારિક વિચાર છે. પરંતુ મોડી રાતે ભોજન ઢોળાય ત્યારે નાનો ભાગ તરત સાફ કરવો વધુ અગત્યનું બને છે. સમય અને પરિસ્થિતિ બંનેને ધ્યાનમાં રાખો.
શુક્રવાર, દિવાળી, ધનતેરસ અને લક્ષ્મીપૂજન વખતે ઝાડુની માન્યતા
‘શુક્રવારે સાંજે ઝાડુ મારવું’, ‘ગુરુવારે કચરો બહાર કાઢવો’, ‘દિવાળીની રાત્રે સફાઈ કરવી’, ‘ધનતેરસે નવું ઝાડુ કેમ ખરીદાય’—આવા સર્ચમાં ગુજરાતની ધાર્મિક અને ઘરગથ્થુ પરંપરાઓનો ઉલ્લેખ થાય છે. દિવાળી પહેલાં સફાઈ, રંગોળી, દીવડા અને લક્ષ્મીપૂજનની તૈયારી અનેક ઘરોમાં થાય છે. કેટલાક પરિવારો ધનતેરસે નવી સાવરણી ખરીદવા સાથે સમૃદ્ધિની શુભ ભાવના જોડે છે.
એવી માન્યતા હોવી એક બાબત છે, પરંતુ શુક્રવારે ઝાડુ લાગવાથી બેંકમાં પૈસા ઓછા થશે અથવા દિવાળી પછી ઘરે પોચો મારવાથી દેવી રિસાઈ જશે એવો વિશ્વસનીય પુરાવો નથી. કોઈ ઘરમાં પૂજા પહેલાં બધા કામ પૂરા કરે છે, તો બીજા ઘરમાં પૂજા પછી પડેલો પ્રસાદ કે પાણી પણ તરત સાફ કરે છે. પ્રાદેશિક રિવાજોને બધે સમાન માનશો નહીં.
લક્ષ્મીપૂજન પછી દીવડાનું તેલ ફર્શ પર ઢોળાઈ ગયું હોય તો ઘરની સુરક્ષા માટે સફાઈ જરૂરી છે. જ્વલનશીલ કાગળ, સૂકી સાવરણી અથવા કપડાંને જીવતા દીવાના શીખા પાસે લઈ જવાથી આગનો જોખમ વધી શકે છે. તેથી પહેલાં આગ સલામત છે કે નહીં જુઓ અને પછી યોગ્ય પદ્ધતિથી ગંદકી દૂર કરો.
પરંપરા સાચવવા માગતા સભ્યો સાથે અગાઉથી સમય નક્કી કરી શકાય: સામાન્ય મોટી સફાઈ દિવસે, આરતી સમયે શાંતિ અને રાત્રે જરૂર હોય ત્યાં નાની સફાઈ. આથી પરિવારનો આદર રહે છે અને ઘરમાં ગંદકી પણ અટકી શકે છે. કોઈ તહેવારના નામે ભય બતાવી પૈસા માંગે તો તેની સત્યતા તપાસો.
રાત્રે ભૂલથી ઝાડુ મારી દીધો તો શું કરવું? સાત વ્યવહારિક સલાહ
પહેલું: ગભરાશો નહીં. સમયને કારણે ચોક્કસ ધનહાનિ થાય છે એવો પુરાવો નથી. બીજું: કચરામાં વીંટી, સિક્કા, સોય કે બીજી નાની વસ્તુ ભૂલથી ન ગઈ હોય તે સારા પ્રકાશમાં જુઓ. ત્રીજું: ખોરાક, તેલ, પાણી અથવા તૂટેલા કાચની અસર બાકી નથી તેની ખાતરી કરો. જરૂર પડે તો સલામતીનું સાધન વાપરો.
ચોથું: બહુ ધૂળ ઊડતી હોય તો યોગ્ય ભીનું કપડું અથવા બીજું સાધન અજમાવો. પાંચમું: કચરો બંધ ડબ્બામાં રાખો અને ઘરે જીવાતો કે દુર્ગંધ ન વધે તેનું ધ્યાન રાખો. છઠ્ઠું: વડીલોને સાંજનો નિયમ મહત્વનો લાગતો હોય તો મુખ્ય સફાઈની સામાન્ય સમયસૂચિ અંગે વાત કરો; મોડી આવનાર વ્યક્તિને અપશુકનનું કારણ ન ગણો.
સાતમું: કોઈ વ્યક્તિ કહે કે ‘રાત્રે ઝાડુ મારવાથી મોટો દોષ થયો છે; તરત પૈસા મોકલો’, તો ડરથી ચુકવણી ન કરો. કુટુંબના આર્થિક અથવા આરોગ્યના નિર્ણય કોઈ ચકાસણી વગરની આગાહી પર આધારિત ન રાખો. ઘરગથ્થુ કામ માટે બાળકો કે મહિલાઓને દોષી ગણાવવું યોગ્ય નથી.
સૌથી સરળ નીતિ છે: દૈનિક મુખ્ય સફાઈ પોતાની અનુકૂળતા અને પરંપરા પ્રમાણે કરો, પણ અસ્વચ્છ અને જોખમી ગંદકી કોઈ પણ સમયે તરત સાફ કરો. ઘરના બધા સભ્યો મળીને સ્વચ્છતાની જવાબદારી વહેંચે તો પરંપરા અને હકીકત વચ્ચે અનાવશ્યક વિવાદ ટાળી શકાય.
FAQ: સાંજે ઝાડુ મારવા અંગે વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
સાંજે 6 પછી ઝાડુ મારવાથી લક્ષ્મીજી ઘરની બહાર જાય છે?
કેટલાક પરિવારોની આ લોકમાન્યતા છે, પરંતુ ચોક્કસ સમયે ઝાડુ મારવાથી સંપત્તિનું નુકસાન થશે એનો વૈજ્ઞાનિક પુરાવો નથી.
રાત્રે ભૂલથી ઝાડુ મારી દીધો તો ખાસ ઉપાય કરવો પડે?
કોઈ અનર્થ અટકાવવા ખર્ચાળ વિધિ ફરજિયાત હોવાનો વિશ્વસનીય પુરાવો નથી. સ્વચ્છતા અને સલામતી ચકાસો.
સાંજે ઝાડુ માર્યા પછી કચરો સવારે બહાર નાખી શકાય?
કેટલાક ઘરમાં આવી રીત છે; સુકો સુરક્ષિત કચરો બંધ ડબ્બામાં રાખી શકાય, પરંતુ દુર્ગંધવાળો કે ભીનો કચરો ખુલ્લો ન રાખો.
શુક્રવાર અથવા દિવાળીની રાત્રે ઝાડુ મારવું અશુભ છે?
કુટુંબ અને પ્રદેશ મુજબ માન્યતા બદલાય છે. ઝાડુ મારવાના કારણે ચોક્કસ નુકસાન થશે તે સાબિત નથી.
રાત્રે કાચ તૂટી જાય કે ખોરાક ઢોળાય તો સફાઈ કરવી?
હા. ઇજા, લપસી પડવા અને જીવાતોથી બચવા માટે સલામત રીતે તરત ગંદકી દૂર કરો.
સૂકો ઝાડુ અને ભીનું કપડું: કઈ રીત વધુ સારી?
EPA મુજબ સૂકી સફાઈથી ધૂળ ફરી હવામાં ઊડી શકે છે; યોગ્ય રીતે ભીનું કપડું વાપરવાથી કેટલીક ધૂળ ઓછી ઊડી શકે છે.
નિષ્કર્ષ: સૂર્યાસ્ત પછી ઝાડુ ન મારવાની રીત કેટલીક જગ્યાએ ભાવનાત્મક રીતે મહત્વની છે. ઓછા પ્રકાશમાં નાની કિંમતી વસ્તુ ખોવાઈ જવાની શક્યતા એક વ્યવહારિક સમજ છે, આખી પરંપરાનું પ્રમાણિત એકમાત્ર મૂળ કારણ નથી. સ્વચ્છ, સુરક્ષિત અને સુવ્યવસ્થિત ઘર એ પ્રાથમિક ધ્યેય રાખો.
સંબંધિત પ્રકાશિત ગુજરાતી લેખ: દિવાળી પૂજા સામગ્રી અને લક્ષ્મીપૂજન વિધિ.
વિશ્વસનીય સ્રોત: US EPA — Indoor Dust, Sweeping and Cleaning · Goldsmiths CASA (2026) — Cultural Household Beliefs · India Today — Evening Sweeping Beliefs · Hindustan Times — Dhanteras Broom Tradition.
નોંધ: ધાર્મિક માન્યતાઓનું વર્ણન સંસ્કૃતિ તરીકે છે, ચોક્કસ આર્થિક આગાહી તરીકે નહીં. અંધારામાં વસ્તુ ખોવાવાની સમજૂતી સંભવિત વ્યવહારિક અર્થ છે; દરેક પ્રદેશના ઇતિહાસનું અંતિમ તારણ નથી. તસવીર સાંકેતિક છે.

Share Your Opinion
Comments are closed on this post.